سوگندهای پربار قرآن صفحه 181

آیا انسانی که قرآن مجید توصیف می کند; با آنچه دانشمندان مادّی در مورد آدم می گویند، قابل مقایسه است!؟

سؤال: آنچه از منظر قرآن در مورد فضیلت انسان گفته شد، در مورد حضرت آدم(علیه السلام) بدون شک قابل قبول است. ولی آیا این فضایل در مورد انسانهای دیگر نیز صادق است؟

پاسخ: از آیات دیگر قرآن مجید استفاده می شود که ویژگیهای مذکور اختصاص به آدم ندارد، و شامل نسل و ذریّه او تا قیام قیامت نیز می گردد.

شاهد این مطلب آیاتی از سوره مؤمنون است. خداوند متعال در آیات اوّلیه سوره مؤمنون مراحل خلقت و آفرینش انسان را (نطفه، علقه، مضغه و...) بیان می کند، سپس در آیه 14 همان سوره می فرماید:

«(ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبَارَکَ اللهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِینَ); سپس آن را آفرینش تازه ای دادیم (و از روح خود در آن دمیدیم) پس آفرین بر خدایی که بهترین آفرینندگان است».

بنابراین فضیلتهای مذکور اختصاص به حضرت آدم(علیه السلام) ندارد، بلکه در مورد تمام انسانهاست.

خوشا به حال کسانی که در قوس صعودی قرار گیرند، و بتوانند این فضیلتها را حفظ کنند.

3. اسفل سافلین چیست؟

برخی از انسانهای سعادتمند، با اتّکای بر همّت و اراده خویش، و با استعانت از پروردگار متعال از این امتیازات نهایت استفاده را کرده، و آن را سکّوی پرش خویش قرار داده، و به «قاب قوسین او ادنی»(1) صعود می کنند. آنها به جایی می روند که حتّی ملائکه و فرشتگان توان رفتن بدانجا را ندارند.