سوگندهای پربار قرآن صفحه 21

امیرمؤمنان(علیه السلام) که شرح آن گذشت که در این صورت کراهت هم ندارد.

نتیجه اینکه: اوّلا حتّی الامکان نباید قسم خورد، وثانیاً: در موارد لزوم، مخصوصاً در مقام قضاوت و رفع اختلاف و خصومت، تنها به نام خدا قسم یاد کنیم، چرا که قسم به غیر نام خدا در مبحث قضاوت ارزشی ندارد، حتّی اگر به مقدّساتی مانند قرآن و پیامبر و امامان باشد. همان گونه که قسمهای تعهدیّه نیز در صورتی آثار فقهی دارد که به نام خداوند باشد، و گرنه هیچ اثر فقهی بر آن مترتب نمی شود.

شایعه پراکنی، بلای عصر ما

به تناسب حدیثی که در مورد امام صادق(علیه السلام) و منصور دوانیقی و شایعه خروج امام، ذکر شد، خوب است به این گناه بزرگ که از مشکلات مهمّ اجتماعی امروز ماست، اشاره ای داشته باشیم.

یکی از ابزار دشمن در مبارزه با

پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) و سایر انبیا، شایعه پراکنی بود. آنها به أشکال مختلف از این حیله ناجوانمردانه بهره می گرفتند. منافقان منتظر بهانه ای بودند تا با این اسلحه ضربه ای بر اسلام و مسلمین وارد کنند. به عنوان نمونه، در یکی از جنگهای صدر اسلام یکی از همسران پیامبر(صلی الله علیه وآله) از قافله عقب ماند. یکی از اصحاب پیامبر(صلی الله علیه وآله) که او را یافته بود به کاروان مسلمانان ملحق کرد. هنگامی که منافقان همسر پیامبر(صلی الله علیه وآله) را با آن صحابی تنها دیدند شایعه ارتباط نامشروع آنان را زبان به زبان منتقل کردند. شایعه تمام مدینه را فرا گرفت، و پیامبر(صلی الله علیه وآله) درباره آن سکوت کرد، و منتظر دستور خداوند بود. تا اینکه «آیات افک»(1) نازل شد، و آنچنان شایعه سازی و شایعه سازان را کوبید، که منافقان برای همیشه این حربه را رها کردند.

در عصر و زمان ما نیز دشمن در جنگ روانی از همین وسیله بهره می گیرد. برای مردم عادی، مقامات بلندپایه سیاسی و مذهبی، و حتّی مراجع بزرگوار تقلید شایعه می سازد. مؤمنین باید مواظب باشند که نه شایعه بسازند، و نه به شایعه سازان کمک