سوگندهای پربار قرآن صفحه 230

تو روشن کرده، و راههای ناپیدا و مبهم را به تو آشکار نموده، و تو را نشانه ای از نشانه های فرمانرواییش، و علامتی از علامات سلطنتش قرار داده، و زمان را به تو محدود ساخت، و تو را واداشت به کمال و نقصان و طلوع و غروب و پرتوافکنی و گرفتن، و در تمام آنها تو در تحت فرمان او فرمانبرداری، و بسوی اراده اش شتابان. منزّه است خدا که چه شگفت انگیز تدبیری در امر تو بکار برد، و چه دقیق است صنعتی که در کار تو انجام داده، تو را کلید ماه نو قرار داده برای کاری نو...».(1)

امام سجّاد(علیه السلام) زمانی این فقرات زیبا و إعجاب آور دعا را بر زبان آورد که هیئت بطلمیوس بر تمام محافل علم هیئت جهان حکومت می کرد. در این نظریّه ماه هیچ حرکتی نداشت; بلکه در فلک بلورینی قرار داشت، ومجموعه فلک در حرکت بود، است. امّا قرص ماه بصورت مستقلّ حرکتی نداشت. امام سجّاد(علیه السلام) در آن عصر و زمان اشاره ای اجمالی به حرکت مستقلّ ماه و دیگر آثار و برکات آن کرده است. امام سجاد(علیه السلام) می فهمد که نظم حاکم بر کره ماه که میلیون ها

سال ادامه دارد نشان از قدرت و تدبیر مدبّری توانا و علیم می دهد که در برابر او باید خشوع و کرنش کرد.

2. نورافشانی ماه

ماه در حقیقت حکم آینه ای را دارد که در برابر خورشید قرار گرفته، و نور آن را منعکس می کند. نوری لطیف و آرامش بخش; نه آن قدر روشن است که انسان حریص به سراغ کسب و کار برود، و نه آن قدر ضعیف و تاریک که قابل استفاده نباشد و انسان نتواند مسیر خویش را بیابد. بلکه به گونه ای است که هم مضرّ به آرامش شبانه نیست، و هم در دل شب هدایتگر انسانها به سمت مقصدشان می باشد.

3. آبیاری مزارع

میلیونها نخل در حاشیه دریاها و دریاچه ها، مخصوصاً قسمتهایی که محل ورود آب رودخانه هاست وجود دارد که توسّط کره ماه آبیاری می شود. در نقاطی که آب رودخانه به دریا می ریزد آب شیرین رودخانه و آب شور دریا به سرعت مخلوط نمی گردد، بلکه مدّتها آب شیرین در دل آب شور به پیش