سوگندهای پربار قرآن صفحه 267

«اِنَّ السَّخاءَ شَجَرَهٌ مِنْ اَشْجارِ الْجَنَّهِ لَها اَغْصانٌ مُتَدَلِّیَهٌ فِی الدُّنْیا، فَمَنْ کانَ سَخِیّاً تَعَلَّقَ بِغُصْن مِنْ اَغْصانِها، فَساقَهُ ذلِکَ الْغُصنُ اِلَی الْجَنَّهِ; سخاوت و بخشش درختی بهشتی است، که شاخه های آن به سمت دنیا آویزان شده، و سخاوتمندان هر کدام به شاخه ای از درخت سخاوت تمسّک نموده، تا آنها را به سوی بهشت رهنمون شود!».(1)

روایت مذکور در حقیقت مضمون آیات مورد بحث را به شکل دیگری بیان کرده، و عاقبت سخاوتمندان را عاقبتی خیر و خوش پیش بینی نموده است.

ب) امام صادق(علیه السلام) ویژگیهای متعدّدی برای سخاوت بیان کرده است. توجّه کنید:

«اَلسَّخاءُ مِنْ اَخْلاقِ الاَْنْبِیاءِ; سخاوت از ویژگیهای اخلاقی پیامبران است».

حضرت ابراهیم(علیه السلام) بسیار سخاوتمند بود، همان گونه که پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) چنین بود.

«وَ هُوَ عِمادُ الاِْیمانِ; ستون ایمان (و پایه اساسی آن) سخاوت است».

«وَ لا یَکُونُ مُؤْمِنٌ إِلاّ سَخِیّاً; هیچ مؤمنی نیست، مگر اینکه سخی است».

معنای جمله فوق این است که انسان بخیل ایمان درستی ندارند.

«وَ لا یَکُونُ سَخِیّاً اِلاّ ذُو یَقین وَ هِمَّه عالِیَه; سخاوتمند به مرحله یقین و باور قلبی رسیده و دارای همتی والاست». و به تعبیر دیگر هر کسی نمی تواند جود و بخشش کند و متّصف به صفت

زیبای سخاوت گردد، مگر اینکه قبلا دو صفت زیبای «یقین» و «همّت بلند» را در وجود خویش تقویت نموده باشد.

«لاَِنَّ السَّخاءَ شُعاعُ نُورِ الْیَقینِ; زیرا سخاوت شعاع نور یقین است» و طبیعی است که تا نوری وجود نداشته باشد، شعاعی هم وجود نخواهد داشت.

«وَ مَنْ عَرَفَ ما قَصَدَ هانَ عَلَیْهِ ما بَذَلَ; کسی که بفهمد در سخاوت و بذل و بخشش خود با چه کسی معامله می کند، سخاوت بر او آسان می شود».(2)

حقیقتاً که این روایات چه تصویر گویا و جالب و پرجاذبه ای از سخاوت ارائه