سوگندهای پربار قرآن صفحه 269

آری! علم و تقوا و سخاوت و شجاعت و قدرت و زهد و ساده زیستی و خلاصه همه صفات شایسته در علی جمع شده، و او مجسّمه همه خوبیهاست.

سؤال: علی(علیه السلام) که به هنگام نماز آن قدر غرق در یاد خدا می شد که متوجّه عملیّات جرّاحی بیرون آوردن پیکان تیر از پایش نمی شد، چگونه صدای فقیر را در مسجد شنید و انگشترش را به وی داد؟ آیا این مطلب با حضور قلب آن حضرت در نماز منافات ندارد؟

جواب: درست است که آن حضرت به هنگام نماز همه چیز جز خدا را فراموش می کرد، امّا شنیدن صدای سائل و کمک به او نیز عبادتی است در راستای قرب الهی و منافاتی با

نماز ندارد، و به تعبیر دیگر، حضرت دو عبادت (اقامه صلاه و اعطای زکات) را همزمان انجام داد، و عبادات تضادّی با همدیگر ندارند. آری! اگر حضرت در حال نماز به خودش توجّه می کرد منافات با حضور قلب داشت، امّا توجّه به تقاضای سائل که رسول خداست هیچ منافاتی با حضور قلب ندارد.

بخل در روایات

به دو نمونه از روایاتی که در مذمّت بخل وارد شده، توجّه کنید:

1. پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه وآله) فرمودند:

«تَقُولُ لِلْغَنِیِّ: یا مَنْ وَهَبَهُ اللهُ دُنْیا کَثیرَهً واسِعَهً فَیْضاً، وَسَأَلَهُ الْفَقیرُ الْیَسیرَ قَرْضاً فَأَبی اِلاّ بُخْلا! فَتَزْدَرِدُهُ; آتش جهنّم به ثروتمند بخیل می گوید: ای کسی که خداوند در دنیا به زندگیت وسعت داد، و در جواب شخص نیازمندی که کمک کوچکی از تو خواست، او را رد کردی و خواسته اش را بر اثر بخلت عملی نکردی، سپس او را می بلعد!».(1)

2. و در روایت دیگر از امام هادی(علیه السلام) می خوانیم که فرمود:

«اَلْبُخْلُ اَذَمُّ الاَْخْلاقِ; بخل مذموم ترین اخلاق رذیله است».(2)