سوگندهای پربار قرآن صفحه 312

به بهشت محسوب می شود، اشاره شده است. توجّه فرمایید:

«اَکْثَرُ ما تَلِجُ بِهِ اُمَّتی الْجَنَّهَ تَقْوَی اللهِ وَ حُسْنُ الْخُلْقِ; بیشترین عامل ورود مردم به بهشت، تقوا و خلق و خوی خوش است».(1)

خلق حسن که در روایات فوق مورد تأکید قرار گرفته دو معنا دارد:

نخست، برخورد خوب با اشخاص، اظهار محبّت، تواضع و فروتنی، عشق و علاقه به مردم، جوشیدن با خلق و مدارا کردن با آنان.

و دیگر، متخلّق شدن به تمام صفات نیکو مثل شجاعت، سخاوت، ایثار، راستگویی، عفّت، تقوا، ادب و مانند آن، و پاک شدن از تمام صفات رذیله نظیر بخل، حسد، کینه، دروغگویی و مانند آن.

اخلاق اسلامی در جامعه اسلامی

در مباحث گذشته از بایدها و نبایدهای اخلاقی بحث شد. اکنون شایسته است وضعیّت صفات شایسته و رذائل اخلاقی را در جامعه بررسی کنیم، تا روشن شود که آیا اخلاق اسلامی آن گونه که اسلام می گوید در جامعه حاکم است، یا فاصله جامعه با صفات شایسته اخلاقی، فاصله زیادی است؟

سری به ادارات می زنیم. آیا برخورد کارمندان ادارات با ارباب رجوع بر اساس اخلاق اسلامی است؟ برخی از کارمندان که متأسّفانه عدّه آنها زیاد نیست

اصول اخلاق اسلامی را مراعات می کنند. امّا عدّه زیادی از آنها، در پشت میز ریاست یا معاونت یا کارمندی تصوّر می کنند، ارباب مردمند! و بر اساس این تصوّر، برخوردشان ناشایست و برخلاف آداب اسلامی است. گویا نمی دانند که این پست را مردم در اختیار آنها نهاده و حقوقشان را از مردم می گیرند و در حقیقت خدمتگزار مردم هستند. متأسّفانه برخی از ادارات شبیه زمین فوتبال، و مردم بسان توپ فوتبال، و هر یک از کارمندان ارباب رجوع خود را به دیگری حواله می دهد! رییس به معاون،