سوگندهای پربار قرآن صفحه 321

اثبات حقانیّت قرآن با سوگند!

سؤال: همان گونه که گفتیم سوگندهای دو گانه سوره حاقّه (قسم به مجموعه جهان هستی) برای اثبات حقانیّت قرآن است. ولی آیا خداوند متعال برای اثبات حقانیّت قرآن و اینکه این کتاب آسمانی ساخته و پرداخته ذهن بشر نیست بلکه از سوی پروردگار نازل شده، فقط قسم یاد کرده است؟ آیا سوگند یاد کردن برای اثبات مطلبی که در این سطح از اهمیّت است کافی است؟

پاسخ: خداوند متعال برای اثبات مطلب مذکور تنها به قسم قناعت نکرده، بلکه در آیات بعدی یک استدلال عقلی محکم نیز بیان کرده است. توجّه فرمایید:

«(تَنزِیلٌ مِّنْ رَبِّ الْعَالَمِینَ * وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَیْنَا بَعْضَ الاَْقَاوِیلِ * لاََخَذْنَا مِنْهُ بِالْیَمِینِ * ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِینَ); (این قرآن) کلامی است که از سوی پروردگار عالمیان نازل شده است! اگر او سخنی دروغ بر ما می بست، ما او را با قدرت می گرفتیم، سپس رگ قلبش را قطع می کردیم».(1)

اگر شخصی مدّعی نبوّت شود و معجزه ای ارائه کند، چنانچه دروغگو باشد مقتضای قاعده لطف آن است که خداوند او را رسوا و نابود نماید. و اگر نابودش نکرد معلوم می شود واقعاً پیامبر و فرستاده خداست. خداوند متعال در آیات فوق به همین حقیقت اشاره می کند که اگر قرآن ساخته و پراخته ذهن پیامبر بود،

ما به او فرصت ادامه زندگی نداده و رگ قلبش را قطع می کردیم. و از آنجا که خداوند با پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) چنین نکرد، بلکه در موارد مختلف به یاری آن حضرت شتافت، معلوم می شود که او در ادّعایش صادق بوده و کتابش کتاب آسمانی است.

نتیجه اینکه خداوند متعال برای اثبات حقانیّت قرآن مجید، به سوگند اکتفا نکرده، بلکه پس از آن، به استدلال عقلی محکم و متینی، که نشأت گرفته از قاعده لطف است، نیز تمسّک جسته است.