سوگندهای پربار قرآن صفحه 324

و با انواع بیماریها و مشکلات و سختیها و رنج ها و زحمات و بلاها و مصیبت ها و غم ها وغصّه ها گریبانگیر باشد، و بالاخره بمیرد و خاک شود و نابود گردد. آیا این مطلب با حکمت خداوند حکیم سازگار می باشد؟

جهان هستی بدون قیامت همانند دوران جنینی است که به دنبال آن تولّد و زندگی در دنیا نباشد. اگر جنین عقل و شعور داشته باشد می گوید: چنانچه قرار است پس از تمام شدن دوران جنینی نابود شوم، پس تحمّل این دوران سخت، در محیطی تنگ و تاریک که حتّی نمی توانم چشم باز کنم و باید از خون تغذیه نمایم، چه حکمتی

دارد؟ امّا اگر پس از طی دوران جنینی قرار باشد به دنیا آید، و حدود نود سال عمر کند یعنی صد برابر زمانی که در شکم مادر بوده، تمام مشکلات و سختیهای آن دوران برایش با معنا و قابل تحمّل می گردد. ما انسانها هم در صورتی زندگی برایمان با طراوت و هدفمند و قابل تحمّل خواهد بود که جهان آخرتی وجود داشته باشد، تا نتیجه اعمال خود را در آنجا ببینیم.

علاوه بر این اگر جهان آخرت نباشد عدل الهی زیر سؤال می رود. انسانهای فراوانی را در عصر و زمان خویش می شناسیم که ظلم فراوانی کرده اند، به حدّی که این دنیا به هیچ وجه ظرفیّت مجازات آنها را ندارد. و در مقابل انسانهای بیشتری را نیز دیده ایم که کارهای شایسته و خدمات مهم و عبادات فراوانی انجام داده اند که اعطای پاداش به آنها نیز در دنیا امکان پذیر نیست. عدالت خداوند اقتضا می کند که جهان دیگری وجود داشته باشد که گنجایش عقوبت و مجازات ظالمین و ستمکاران، و پاداش و جزای خوبان و محسنین و عبادت کنندگان را داشته باشد. مگر می شود پاداش شهدای کربلا که تمام هستی خویش را در راه دفاع از اسلام و اهل بیت پیامبر(علیهم السلام) در طبق اخلاص نهاده اند، و همچنین مجازات جنایتکاران کربلا که خون پاک کاملترین انسان عصر و زمان خویش یعنی امام حسین(علیه السلام) و یاران و فرزندان مظلومش را ریختند در دنیا داد؟ باید جهانی دیگر باشد که گنجایش و ظرفیّت آن پاداشها و این عقوبتها را داشته باشد.