سوگندهای پربار قرآن صفحه 333

یافت نمی شوند که خطوط سرانگشتان آنها از هر جهت مشابه همدیگر باشد! و لهذا بهترین

وسیله شناسایی اشخاص محسوب می شود، و بدین جهت برای شناسایی افراد آنها را به انگشت نگاری برده و اثر انگشتانشان را می گیرند.

قرآن مجید می فرماید: خداوند نه تنها قادر بر آفرینش مجدّد استخوان و انگشتان انسان است، بلکه می تواند خطوط انگشتان وی را نیز به همان شکل سابق نقّاشی کند.

اگر بنان را به انگشتان تفسیر کنیم، علّت ذکر خصوص انگشتان اهمیّت فوق العاده آن برای انسان است، به گونه ای که اگر انگشتان نبود، و دست انسان (مثلا) همانند دست شتر بود، آدمی نه قادر بر نوشتن بود و نه توانایی خلق صنایع مهم را داشت و نه می توانست آفرینش های هنری داشته باشد.

خلاصه اینکه خداوند متعال با دو قسم بسیار مهم (دادگاه کوچک وجدان بیدار و دادگاه عظیم قیامت) پاسخ شبهه مهم منکران معاد جسمانی را داده، به علاوه قدرت فوق العاده خویش را به رخ آنان می کشد.

معاد جسمانی و روحانی

همه مسلمانان معاد روحانی را قبول دارند، امّا در مورد معاد جسمانی اختلاف نظر وجود دارد، برخی آن را پذیرفته و عدّه ای منکر آن شده اند. توضیح اینکه عدّه ای معتقدند علاوه بر بازگشت روح به هنگام قیامت و اخذ پاداش و عقاب در برابر کارهایی که در آن شریک بوده، جسم انسان نیز باز می گردد، و پاداش کارهای خوب و مجازات کارهای بد خود را می بیند، زیرا جسم و روح به اتّفاق یکدیگر کارهای خوب یا بد را انجام داده اند، و لهذا باید مشترکاً پاداش گرفته یا مجازات شوند.

اما عدّه ای معاد جسمانی را منکر شده و تنها معتقد به معاد روحانی و بازگشت

روح هستند، و پاداش و عقاب را مخصوص روح می دانند.

قرآن مجید در آیات فراوانی تأکید بر معاد جسمانی کرده و عقیده منکران معاد جسمانی را تخطئه نموده است، که آیه مورد بحث و آیاتی از سوره یس که به آن اشاره