سوگندهای پربار قرآن صفحه 341

هدف از سوگندها : توجه به معاد وقیامت

در مورد آسمان و ستارگان که خداوند متعال به این دو سوگند یاد کرده بحث کوتاهی داشتیم، و تفکّر و اندیشه پیرامون این مخلوقات شگفت انگیز جهان آفرینش، ما را به سمت توحید و آفریننده آنها سوق داد، و به همان نسبت که اندیشه و مطالعات هر کس در مورد آنها عمیق تر باشد، بر عمق و غنای ایمانش به خالق آنها نیز افزوده می گردد.

در ادامه و به عنوان مقسم له (آنچه خداوند برای آن قسم یاد کرده) به مسئله مهمّ قیامت و جهان پس از مرگ اشاره شده، که مکمّل بحث توحید و یکتاپرستی است. و از آنجا که در دادگاه عدل الهی در روز قیامت یکی از مهمترین امور، بلکه قوام دادگاه به پرونده متّهمین است، لهذا ابتدا اشاره ای به نامه اعمال بندگان می کند:

«(إِنْ کُلُّ نَفْس لَّمَّا عَلَیْهَا حَافِظٌ); قسم به آسمان و ستارگان درخشان که هر کس مراقب و محافظی دارد».

فرشتگانِ محافظِ اعمالِ ما انسانها بسیار دقیقند. ریز و درشت را می نویسند، و چیزی از قلم آنها نمی

افتد. آنها حتّی از نیّتهای ما اطّلاع دارند. شخصی از امام موسی بن جعفر(علیه السلام) پرسید. دو فرشته ای که مأمور ثبت اعمال انسان هستند، آیا از اراده و تصمیم باطنی او به هنگام گناه یا کار نیک نیز با خبر می شوند؟

امام(علیه السلام) فرمود: آیا بوی چاه فاضلاب و عطر یکی است؟

راوی عرض کرد: نه!

امام فرمود: هنگامی که انسان نیّت کار خوبی کند نفسش خوشبو می شود! فرشته ای که در سمت راست است (و مأمور ثبت حسنات می باشد) به فرشته سمت چپ می گوید: برخیز که او اراده نیک کرده است.... امّا هنگامی که اراده گناهی کند نفسش بدبو می شود! فرشته سمت چپ (که مأمور ثبت گناهان است به فرشته سمت راست می گوید برخیز که او اراده معصیت کرده است...).(1)