سوگندهای پربار قرآن صفحه 346

جنین شناسی، یا خداشناسی؟

اگر انسان یک دوره جنین شناسی بخواند قطعاً خداشناس خواهد شد. یک قطره آب بی شکل وارد دستگاه رحم می شود، پس از مدّتی کم کم به صورت لخته خون بدون شکل و هیأت خاصّی در می آید. لخته خون تدریجاً و در مدّت زمان معیّنی به صورت گوشت جویده ای ظاهر می شود، و سپس تبدیل به استخوان می شود. سپس یک گوشه آن تبدیل به پا، و گوشه دیگر تبدیل به دست، و قسمت دیگر سر و گردن و چشم و ابرو و دهان و بینی، و به همین ترتیب بقیّه اعضا و جوارح آفریده، و تبدیل به یک انسان کامل می شود. چه قدرتی بر آن قطره آب بی رنگ و بی شکل این گونه نقش زیبا زده است؟ چه کسی به این جنین فرمان داده است؟ چه قدرت بزرگی او را به این سمت و سو هدایت نموده است؟ بی شک دست قدرت توانا و بی بدیل خداوند قادر متعال طبق قانون ظریف و دقیق و منظّمی هر عضوی را در جای خود قرار داده، و در نهایت تبدیل به بهترین موجودات کرده است.

ای انسان! اگر در خلقت و آفرینش خود اندیشه کنی، هرگز در معاد و جهان پس از مرگ شک و تردیدی نخواهی داشت.

5. سوگندهای سوره ضحی

توضیح

نود و سومین سوره قرآن، سوره ضحی، آخرین سوره ای است که دارای دو سوگند پی در پی است. بنابراین، با بحث پیرامون سوگندهای این سوره، پرونده قسم های دو گانه نیز بسته

خواهد شد. توجّه کنید:

قسم به روز در آن هنگام که آفتاب بر آید (و همه جا را فرا گیرد)، و سوگند به شب در آن هنگام که آرام گیرد، که خداوند هرگز تو را وانگذاشته و مورد خشم قرار نداده است! و مسلّماً آخرت برای تو از دنیا بهتر است.

تفاوت های سوره های مکّی و مدنی

همان گونه که قبلا نیز اشاره شد سوره های مکّی و مدنی هم از نظر شکل ظاهری، و هم از جهت مضامین و محتوا با هم تفاوت دارند. سوره های مکّی معمولا در مورد مبدأ و معاد و نبوّت و وحی و معارف دینی و اصول اعتقادی سخن می گوید; چرا که پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) در مکّه باید پایه ها را محکم کند، و تا پایه های محکم نشود انتظار برنامه های دیگر انتظار صحیحی نخواهد بود. و لهذا تمام تلاش رسول خدا(صلی الله علیه وآله) در