سوگندهای پربار قرآن صفحه 357

خانواده اش رساند.

2. معنای دیگر «ضالّ» غفلت است، یعنی چیزهایی را که قبل از نبوّت از آنها غافل بودی و نمی دانستی، به تو تعلیم کردیم. خداوند متعال در آیه سوم سوره یوسف خطاب به پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) می فرماید:

«(نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ هَذَا الْقُرْآنَ وَإِنْ کُنتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِینَ); ما بهترین سرگذشتها را از طریق قرآن که به تو وحی کردیم بر تو بازگو می کنیم; و مسلّماً پیش از این، از آن خبر نداشتی».

بنابراین ضالّ به معنای غافل است.

نتیجه اینکه ضالّ چه به معنای گم شده باشد و چه به معنای غافل، خداوند نسبت

به رسولش عنایت کرده و وی را به خاندانش بازگردانده، و یا نسبت به آنچه پیش از بعثت اطّلاع نداشته، او را آگاه کرده است.

نعمت سوم: کمک های مالی

آیه شریفه (وَوَجَدَکَ عَائِلا فَأَغْنَی) به نعمت سوم اشاره دارد. واژه «عائلا» به معنای عیالمند و خانوار پرجمعیّت است، و از آنجا که معمولا افراد عائله مند فقیر و تهی دستند، و به تعبیر دیگر عائله مندی و فقر لازم و ملزومند، بدین جهت در اینجا به فقر و نداری تفسیر شده است.

خداوند فقر و تهیدستی پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) را در قبل از بعثت با ثروت حضرت خدیجه(علیها السلام)، و پس از بعثت و رونق گرفتن اسلام با غنائم جنگی، مرتفع ساخت.

پیامبران دردآشنا

یکی از ویژگیهای پیامبران الهی این است که دردآشنا هستند. یعنی دردهای جانکاه انسانها را قبل از نبوّت چشیده، و خود در لابه لای مشکلات و آلام و رنجها پرورش یافته اند، بدین جهت می توانند درد انسانهای دیگر را درک کنند. اینها که