سوگندهای پربار قرآن صفحه 369

لهذا شایسته است پیرامون آن بحث کوتاهی داشته باشیم.

توضیح اینکه: نامهای خداوند دو گونه است:

1. نامهایی که منعکس کننده صفتی از صفات پروردگار است; مانند رحمان که رحمت عامّه، و رحیم که رحمت خاصّه، و خالق که صفت خلقت و آفرینش، و جواد که صفت جود و بخشندگی و... خداوند را بیان می کند.

2. نامی که جامع جمیع صفات پروردگار است; علم و جود و رحمانیّت و رحیمیّت و قیمومیّت و قدرت و خالقیّت و خلاصه تمام صفات پروردگار در آن جمع است، و آن نام «الله» است. ولهذا به هنگام تفسیر آن می گویند: «ذات مستجمع لجمیع صفات الکمال» بنابراین وقتی واژه «الله» را به کار می بریم باید به معنای وسیع و جامع آن توجّه داشته باشیم. تا آنجا که برخی معتقدند: «اگر کسی در میان اذکار مختلف ذکر «الله» را انتخاب کند، ممکن است مشکلی برایش رخ دهد، چون ترنّم به این ذکر با آن معنا جامع آمادگی خاصّ و فراوانی می خواهد!».

نتیجه اینکه: تمام نامهای پروردگار که هر کدام حاکی ویژگی خاصّی از صفات خداست یکطرف، و «الله» که در برگیرنده تمام صفات خداوند است، در سوی دیگر.

اصلی

کلمه «الله»

علما و مفسّرین، از جمله مرحوم طبرسی در مجمع البیان، برای واژه «الله» ریشه های متعدّدی ذکر کرده اند، که به سه مورد آن اشاره می شود:

الف) برخی معتقدند ریشه اصلی الله از «الوهیّت» به معنای محبوب واقع شدن است. و از آنجا که خداوند محبوب بندگان است به وی الله گفته شده است.

ب) برخی دیگر معتقدند این واژه از «وَلَهَ» به معنای علاقه شدید گرفته شده است. و الله به معنای موجودی است که مردم عاشق اویند، و به وی علاقه شدیدی دارند.

ج) گروه سوم بر این اعتقادند که ریشه اصلی کلمه الله، «اَلَهَ» به معنای پناه بردن است. بنابراین، الله پناهگاه همه بی پناهان است. و هیچ پناهگاهی برتر و بالاتر از این