سوگندهای پربار قرآن صفحه 386

تا کلّ زندگی آنها در دل زمین فرو رود و ناپدید گردد. و این نوعی قدرت نمایی از جانب پروردگار است که بشر ضعیف و ناتوان مغرور نشود.

نتیجه اینکه خداوند برای هر انسانی پیامبری از درون به نام عقل و پیامبری برونی مبعوث می کند، و تا پیامبر برون اتمام حجّت نکند او را مجازات نمی نماید، و در مجازات انسانها اصلا عجله ای نمی کند.

تسویلات شیطانی

در آیه مورد بحث، که دومین سوگند از قسمهای یگانه را در بردارد، سخن از تسویلات و تزیینات شیطان به میان آمده است. یعنی شیطان برای فریب بندگان خدا زشتیها را زیبا، و زیباییها را از زشت جلوه می دهد، تا مکلّفین، محرّمات را در لباس زیبا انجام داده، و واجبات را در لباس زشت ترک کنند.

در شش آیه از آیات قرآن سخن از تزیین اعمال توسّط شیطان به میان آمده، و در برخی از آیات واژه «سَوَّلَ» به کار گرفته شده است. سوّل از مادّه تسویل از نظر لغت عرب دو معنا دارد:

1. تشویق. 2. تزیین وآراستن. در داستان حضرت یوسف، هنگامی که برادرانش وی را در چاه انداخته و لباسش را با خون گوسفندی آغشته کرده، و شب هنگام در حالی که به دروغ گریه می کردند، خدمت پدر رسیده، و داستان دروغین پاره پاره شدن حضرت یوسف توسّط گرگ را برای پدر نقل کردند، حضرت یعقوب فرمود:

«(بَلْ سَوَّلَتْ لَکُمْ أَنفُسُکُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمِیلٌ وَاللهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَی مَا تَصِفُونَ); (حقیقت آن طور که شما ادّعا

می کنید نیست، بلکه) هوسهای نفسانی شما این کار را برایتان آراسته است، من صبر جمیل (و شکیبایی خالی از ناسپاسی) خواهم داشت، و در برابر آنچه می گویید، از خداوند یاری می طلبم».

ضمناً از آیه شریفه استفاده می شود که نه تنها شیطان، بلکه هوای نفس نیز تسویل و تزیین می کند. و از آنجا که انسان طبعاً و فطرتاً به دنبال زیبایی ها و خوبیهاست، و از