سوگندهای پربار قرآن صفحه 395

حضرت فرمود: درست شنیدی، آن صدای برادرت شیطان بود که اعمالت را برای تو تزیین می کند.(1)

چنین شخصی که تمام پلهای پشت سرش را ویران کرده نمی تواند تزیینات شیطان را تشخیص دهد.

امّا کسانی که طبیعتی سالم و فطرتی پاک دارند هر چند آلوده به گناه باشند قادر بر تشخیص تسویلات و تزیینات خواهند بود. حرّ بن یزید ریاحی هنگامی که از خانه بیرون می آید و به سمت کربلا حرکت می کند صدای می شنود که خطاب به

حرّ می گوید: «ابشر بالجنّه» چرا که او باطنی سالم هر چند آلوده به گناه داشت.(2)

بنابراین تزیینات و تسویلات در حدّ وسوسه است و اجباری در کار نیست و همان گونه که قبلا نیز گفته شد شیطان بر هیچ کس سلطه ای ندارد، مگر اینکه خود انسان اجازه ورود شیطان به حریم دل را صادر کند، و دست بیعت به سمت وی دراز نماید.

3. سوگند سوره نساء

اشاره

همان گونه که قبلا نیز اشاره شد، در بین سوگندهای یگانه، هفت مورد قسم به «ربّ» یاد شده است. یعنی خداوند متعال در هفت آیه از قرآن به نام خویش به عنوان ربّ سوگند یاد کرده است. که آیه 65 سوره نساء اوّلین آنهاست. توجّه فرمایید:

به پروردگارت سوگند که آنها مؤمن نخواهند بود، مگر اینکه در اختلافات خود، تو را به داوری طلبند، و سپس از داوری تو، در دل احساس ناراحتی نکنند، و کاملا تسلیم باشند.

شأن نزول: اختلاف زبیر و حاطب

زبیر پسر عمّه پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) باغی داشت که در کنار باغ یکی از انصار به نام ابن ابی بلتعه بود. آبی از سینه کوه جاری بود و باغهای مدینه را مشروب می کرد. روزی زبیر و حاطب بر سر تقسیم آب اختلاف پیدا کردند. برای حلّ اختلاف خدمت پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) رسیدند. قانون اسلام در مورد چنین باغهایی این بود که ابتدا باغهای بالاتر و نزدیکتر به سرچشمه سیراب گردد، سپس به باغهای پایین تر آب داده شود. و چون