سوگندهای پربار قرآن صفحه 404

فرمود: «ما اهل بیت هستیم که خداوند به وجود ما

به بندگانش نعمت داده، و میان آنها بعد از اختلاف الفت بخشیده است. دلهای آنان را به وسیله ما به هم پیوند داده و برادر ساخته، بعد از آنکه دشمن یکدیگر بودند. و به وسیله ما آنها را به سوی اسلام هدایت کرده است».(1)

در آن روز از ولایت اهل البیت سؤال می شود، البتّه نه ولایت و دوستی زبانی، و نه ولایتی که به دعا و توسّل خلاصه شود، که اینها هر چند خوب است، ولی کافی نیست; بلکه ولایتی که در اعمال انسان اثر کند، و آدمی را به رنگ اهل البیت درآورد. قدم جای پای آنها بگذارد (فَیَکُونُ جَمیعَ اَعْمالِهِ بِدَلالَتِهِ اِلَیْهِ)(2) آری! از ولایتی پرسیده می شود که در عمل و کردار انسان انعکاس داشته باشد. مثلا اگر در طول روز به گونه ای رفتار کنیم که شب هنگام موقع حسابرسی عملکرد روزانه مشاهده کنیم تمام اعمال ما مطابق دستور خدا و پیامبر(صلی الله علیه وآله) و ائمه(علیهم السلام) بوده، واقعاً پیرو اهل ولایت بوده ایم.

خلاصه اینکه تفسیرهای مختلفی برای نعیم گفته شده، ولی تمام این تفسیرها تفسیر به مصداق است، و مفهوم آیه را محدود نکرده، و از عمومیّت و جامعیّت نمی اندازد.

حتّی تفسیری که در کلام امام صادق(علیه السلام) ذکر شد نیز تفسیر به مصداق است، منتهی مصداق اتمّ و اکمل. زیرا مخالفان، این نعمت بزرگ را فراموش کرده بودند. و لذا امام دست روی این مصداق گذاشت; وگرنه مصداق منحصر نیست.

سؤال از نعمتها در روایات

مسأله سؤال از نعمتها در روایات نیز منعکس شده است. به عنوان نمونه در روایت مشهور و معروفی از پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) پیرامون

سؤال از چهار چیز سخن گفته شده است: