سوگندهای پربار قرآن صفحه 407

به پیامبر(صلی الله علیه وآله) گفتند: خداوند چگونه این استخوانی که هر جزیی از آن در گوشه ای پراکنده شد را دوباره تبدیل به یک انسان می کند؟ در اینجا بود که آیه مذکور نازل شد. شبیه این داستان در مورد آیه 77 به بعد سوره یاسین نیز نقل شده است.

خداوند متعال در پاسخ به این سؤال ابتدا یک استدلال منطقی ذکر می کند، و سپس کسانی که حرف منطق را نمی پذیرند و زیربار استدلال نمی روند را تهدید به عذاب می نماید. توجّه کنید:

«(أَوَلاَ یَذْکُرُ الاِْنسَانُ

أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ یَکُ شَیْئاً); آیا این انسانهای منکر معاد آفرینش نخستین خویش را فراموش کرده اند؟ مگر ما در ابتدا آنها را از خاک نیافریدیم؟ بنابراین، چه مشکلی وجود خواهد داشت اگر دوباره آنها را ازخاک بیافرینیم؟ اگر شخصی مسیر خاصّی را چندین بار رفت و آمد کند، آیا برای مرتبه چندم طیّ آن مسیر برای او مشکل و غیر ممکن است، یا راحت تر و آسان تر خواهد بود؟

بنابراین همان طور که خداوند انسان را از خاک آفرید، بلکه زمانی بود که خاک هم نبود و خداوند خاک را نیز خلق کرد و از آن آدم را آفرید، در جهان آخرت نیز دوباره او را از خاک زنده بیرون می آورد، و این کار نسبت به مرتبه اوّل راحت تر است.

خداوند پس از بیان این استدلال منطقی، کسانی که زیر بار آن نروند را به شکل زیر تهدید می کند:

«(فَوَرَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّیَاطِینَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِیّاً); سوگند به پروردگارت ای محمّد! همه این منکران معاد را همراه با شیاطین زنده می کنیم و در اطراف جهنم به حالت جثّی حاضر می کنیم!».

«جثیاً» جمع «جاثی»(1) به کسی گفته می شود که بر سر زانو ایستاده و نمی تواند روی

عجیب اینکه این صورت فلکی که مسلمانان آن را کشف کرده و برایش نامی عربی انتخاب کرده اند، به همین نام در بین دانشمندان

غربی شناخته شده است و این نشان می دهد که غربیها چقدر از دانش دانشمندان اسلامی بهره گرفته اند.