سوگندهای پربار قرآن صفحه 419

«(مِّثْلَ مَا أَنَّکُمْ تَنطِقُونَ); سوگند به پروردگار آسمان و زمین که روزی شما مقدّر است و هیچ شک و شبهه ای در آن نیست، همانند سخنی که می گویید. یعنی همان مقدار که سخن گفتن برای شما روشن و آشکار است، تقدیر الهی نسبت به رزق و روزی نیز روشن و آشکار است.

سؤال: چرا در میان تمام کارهایی که انجام می دهیم، تقدیر رزق و روزی به سخن گفتن تشبیه شده است؟

پاسخ: زیرا انسان ممکن است در دیدن دچار خطا و اشتباه شود، و یا در شنیدن مطالب اشتباهی برایش رخ دهد، امّا در سخن گفتن خطایی رخ نمی دهد. با توجّه به اینکه سخن گفتن از همه واضح و روشنتر بوده، و احتمال خطای آن بسیار کم یا اصلا احتمال خطا نیست، به آن تشبیه شده است.

علاوه بر اینکه سخن گفتن از امتیازات انسان است، امّا شنیدن و دیدن اختصاصی به او ندارد، بلکه گاه حیوانات دارای قدرت شنوایی و بینایی به مراتب بیشتری از انسانها هستند. بنابراین، سخن گفتن از امتیازات انسان است، و طوطی اگر سخن می گوید نه از روی درک و شعور، بلکه بر اثر تلقین است، و نمی فهمد چه می گوید.

تقدیر روزی یا تلاش برای روزی؟

سؤال: معنای تقدیر رزق و روزی چیست؟

آیا بدین معناست که انسان دست از تلاش و کوشش بکشد، و در انتظار تقدیر الهی باشد؟

پاسخ: اوّلا خداوند متعال نه تنها ضامن رزق و روزی انسانها، بلکه ضامن رزق و روزی تمام موجودات زنده عالم هستی است. و لذا در آیه 6 سوره هود فرموده:

«(وَمَا مِنْ دَابَّه فِی الاَْرْضِ إِلاَّ عَلَی اللهِ رِزْقُهَا وَیَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا کُلٌّ فِی کِتَاب مُّبِین); هیچ جنبده ای در زمین نیست مگر اینکه روزی او بر خداست! او قرارگاه و محلّ نقل و انتقالش را می داند; همه اینها در کتاب آشکاری ثبت است!»

آری! خداوند ضامن روزی همه موجودات است، و نشانی محلّ سکونت دائم و