سوگندهای پربار قرآن صفحه 469

آری! انسانهای نازپرورده ای که فشارها و مشکلات را تجربه نکرده اند به جایی نمی رسند.

آقای «توانگ بی» نویسنده کتاب تاریخ تمدّن می گوید:

«تمدّنهای بزرگی که در طول تاریخ پدید آمده را مورد مطالعه قرار دادم. هیچ تمدّن مهمّی را نیافتم مگر اینکه قبلا مورد هجوم دشمن خارجی قرار گرفته، و در سایه تحمّل مشکلات و سختی ها تمدّنهای مهم پایه ریزی شده است».

کشور ما این مسأله را به خوبی تجربه کرده، و در سایه تحمّل مشکلات و سختی های انقلاب توانست در خیلی از جهات خودکفا و مستقل شود. اگر این فشارها نبود نه ارتش ما این قدر قوی و با صلابت بود، و نه سپاه ما در این سطح از توانایی نظامی و لجستیکی قرار داشت.

آری! از آنجا که فشارها و حوادث و سختیها ومشکلات انسان ساز است، مورد قسم پروردگار عالم قرار گرفته است.

7. نماز عصر

برخی از مفسّران معتقدند که منظور از «عصر» در آیه مورد بحث، نماز عصر است. بنابراین خداوند متعال به نماز عصر سوگند یاد کرده است.

سؤال: شک نیست که نماز در معارف دینی جایگاه خاصّ و بسیار مهمّی دارد، تا آنجا که از آن به عنوان ستون خیمه دین یاد شده است. (اَلصَّلوهُ عَمُودُ الدّینِ)(1) و می دانیم که اگر ستونِ خیمه ای را بر دارند سقف آن

فرو خواهد نشست. و لذا اوّلین

چیزی که در عالم قیامت مورد سؤال قرار می گیرد نماز است.(2) و در اهمیّت نماز همین بس که معیار قبولی و مردودی سایر اعمال است.(3) خلاصه هر چه در مورد اهمیّت نماز گفته شود کم است، ولی سؤال این است که: چرا خداوند به خصوصِ

1 . میزان الحکمه، باب 2270، ح 10547 .
2 . همان مدرک، باب 2273، ح 10570 .
3 . همان مدرک، ح 10568 .