سوگندهای پربار قرآن صفحه 472

خداوند برای این نکته مهم سوگند یاد کرده که (إِنَّ الاِْنسَانَ لَفِی خُسْر) تمام انسانها در هر پست و مقام و موقعیّتی که هستند و از هر رنگ و نژاد و قومیّتی که باشند در حال خسران و زیانند!

توضیح اینکه: طبیعت انسان طبیعت خسران و ضرر است. زیرا سرمایه مهم انسان عمر اوست. و این سرمایه از سالها و ماهها و روزها و ساعتها و دقیقه ها و ثانیه ها تشکیل شده، و اجزای این سرمایه تدریجاً در حال نابودی و از بین رفتن است; چه بخواهیم و چه نخواهیم. همه چیز قابل جبران، و

بسیاری از چیزها قابل بازگرداندن است، امّا سرمایه از دست رفته عمر انسان نه قابل جبران است، و نه قابل بازگرداندن. و لهذا می گوییم: «طبیعت انسان، خسران و ضرر و زیان است».

علی(علیه السلام) که سخنان ارزشمندش در هر موضوعی چراغ راه است، می فرماید:

«(نَفْسُ الْمَرْءِ خَطاهُ اِلی اَجَلِهِ; هر نفس انسان را یک گام به مرگ نزدیک می کند»(1)چرا که استعداد و نیروهای انسان محدود است و هر چه بر عمرش افزوده شود، از استعدادهایش کاسته می گردد. مثلا اگر قلب انسان توانایی 50 میلیارد بار تپش داشته باشد، پس از این مقدار ضربان از کار می ایستد، زیرا نیرویش تمام شده است، هر چند قلب هیچ بیماری نداشته باشد. درست مانند اتومبیلی که بر اثر تمام شدن بنزین متوقّف می شود، در حالی که هیچ اشکال فنّی ندارد.

شخصی می گفت: «پدرم خیلی کهنسال بود و لذا بیمار شد. طبیبی بر سر بالینش حاضر شد. پس از آزمایشات اولیّه گفت: ایشان بیماری خاصّی ندارد، فقط نیروهایش تحلیل رفته است!».

آری انسان طبیعتاً در حال ضرر و زیان است.

فخر رازی، که از مفسّران بزرگ اهل سنّت است، در ذیل همین آیه می گوید: یکی از بزرگان می گفت که تفسیر آیه (إِنَّ الاِْنسَانَ لَفِی خُسْر) را نمی فهمیدم، تا اینکه در یک روز گرم تابستانی یخ فروشی را مشاهده کردم که مشغول تبلیغ برای فروش یخهایش