سوگندهای پربار قرآن صفحه 482

مهمترین حقوق

سؤال: مهمترین حق پس از حق خدا و رسولش کدام حق است؟

پاسخ: حضرت علی(علیه السلام) در همان خطبه 216 نهج البلاغه در پاسخ این سؤال می فرماید:

«وَاَعْظَمُ مَاافْتَرَضَ سُبْحَانَهُ مِنْ تِلْکَ الْحُقُوقِ حَقُّ الْوالی عَلَی الرَّعِیَّهِ وَحَقُّ الرَّعِیَّهِ عَلَی الْوالِی; مهمترین حق، حقّ مردم بر حکومت، و حقّ حکومت بر مردم است».

حقّ حکومت اسلامی بر مردم این است که از آن حمایت کنند، ودر مشکلات و حوادث سخت به یاریش بشتابند، و در لحظاتی که باید

به صحنه بیایند در صحنه حضور یابند. و حقّ مردم بر حکومت آن است که جان و مال و ناموس و آبروی آنها را حفظ کند، و امنیّتشان را تأمین نماید، و وسایل رفاه و آسایش آنها را فراهم کند، و مقدّمات تحصیل، کار ومسکن جوانان را مهیّا سازد. برای مردم جادّه، بیمارستان، خیابان و پارک و دیگر لوازم و اشیای مورد نیازشان را آماده سازد.

حق و حقوق برادران دینی

از حقوق بسیار مهم حق برادران دینی بر یکدیگر است، که دامنه وسیعی دارد. در برخی از روایات تا 30 حق در این رابطه شمرده شده است.(1)

در اینجا توجّه شما را به روایتی از پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) که به هفت نوع از این حقوق اشاره می کند، جلب می نماییم:

«لِلْمُؤْمِنِ عَلَی الْمُؤْمِنِ سَبْعَهُ حُقُوق واجِبَه مِنَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ عَلَیْهِ: اَلاِْجْلالُ فِی عَیْنِهِ، وَالْوُدُّ لَهُ فِی صَدْرِهِ، وَالْمُواساتُ لَهُ فی مالِهِ، وَاَنْ یُحَرِّمَ غَیْبَتَهُ، وَاَنْ یَعُودَهُ فِی مَرَضِهِ، وَاَنْ یُشَیَّعَ جِنازَتَهُ، وَاَنْ لایَقُولَ فِیهِ بَعْدَ مَوْتِهِ اِلاّ خَیْراً; هر مؤمنی بر مؤمن دیگر هفت حق دارد که از سوی خداوند واجب شده است: