سوگندهای پربار قرآن صفحه 489

کدام ستاره؟

در سوگند اوّل خداوند به ستاره، هنگام افولش قسم یاد کرده است. در اینکه منظور از ستاره مذکور چه ستاره ای است؟ بین مفسّرین اختلاف نظر وجود دارد.

بعضی از مفسّرین معتقدند منظور ستاره ثریّاست که از هفت ستاره تشکیل شده است. شش ستاره آن نسبتاً راحت دیده می شود، امّا ستاره هفتم بسیار کوچک است، و به سختی دیده می شود. بدین جهت چشم های تیزبین را به وسیله مشاهده این ستاره کوچک آزمایش می کنند. طبق این تفسیر، ترجمه آیه شریفه چنین است: «سوگند به ستاره دور دست ثریّا هنگامی که افول و غروب می کند».(1)

عدّه ای دیگر از مفسّران بر این عقیده اند که منظور از نجم در آیه مورد بحث ستاره «شعری» است. ستاره ای که بسیار درخشنده است; «سوگند به ستاره بسیار درخشنده شعری، هنگامی که افول می کند».(2)

ولی به عقیده ما هیچ یک از این دو نظریه

دلیل روشنی ندارد. بنابراین، نجم درآیه سوگند همه ستارگان آسمان را شامل می شود. ستارگانی که در عالم خویش واقعاً عظمت دارند، و خورشید در برابر آنها ناچیز و کوچک است. جالب اینکه قرآن زمانی به ستاره ها سوگند خورده که نزد مردم آن زمان ارزشی نداشتند، بلکه مردم قادر نبودند تصویر صحیحی از ستارگان در ذهن خود داشته باشند. زیرا اعراب زمان نزول قرآن تصوّر می کردند که ستارگان بسان میخهایی هستند که بر سقف آسمان کوبیده شده و هیچ حرکتی ندارند!

لحظه غروب ستارگان

سؤال: چرا خداوند متعال به لحظه افول وغروب ستاره ها قسم خورده است؟

پاسخ: جواب این سؤال را قرآن در داستان حضرت ابراهیم(علیه السلام) و ستاره پرستان