سوگندهای پربار قرآن صفحه 54

معنا ندارد که شخصی مجبور بر کاری باشد، و در عین حال مجازات گردد! امّا اگر شخصی سیلی محکمی بر صورت معتقدان به عقیده فوق بنوازد، داد و فریاد آنها بلند می شود و برخلاف اعتقادشان به این کار اعتراض نموده، و آن را نوعی ظلم می شمرند. داستان معروفی در این زمینه وجود دارد که ذکر آن خالی از لطف نیست: «شخصی به همراه کارگرانش وارد باغش شد. بناگاه چشمش به دزدی افتاد که بر بالای یکی از درختان نشسته، و مشغول خوردن میوه های آن درخت بود. هنگامی که صاحب باغ به کار زشت دزد اعتراض کرد، او گفت: من به اختیار خود به این باغ نیامده ام، بلکه مجبور به این کار بوده ام، آمدن به این باغ و بالارفتن بر درخت و سرقت میوه ها هیچ کدام کار من نیست، بلکه همگی

کار خداست! صاحب باغ، که انسان دانایی بود، گفت: بسیار خوب! سپس رو به کارگرانش کرد و گفت: او را از درخت پایین آورده، و با ریسمانی محکم بر درختی ببندید، سپس چند شاخه نازک و تازه از درخت انار مهیّا نموده، و با آن شاخه ها بر بدنش بنوازید. کارگران طبق دستور صاحب باغ عمل کردند. دزد که جان خود را در معرض خطر دید، داد و فریادش بلند شد، و خطاب به صاحب باغ گفت: این چه کاری است که شما می کنید، برای چند عدد میوه ناقابل که نباید آدم کشت! صاحب باغ گفت: ما در این کار مجبوریم. آوردن تو از بالای درخت به پایین، و بستنت به درخت، و نواختن شاخه های تازه درخت انار، هیچ کدام به اختیار ما نیست، بلکه کار خداست!

نتیجه اینکه منکران حُسن و قُبح و اختیار، هر چند در سخن منکر این امور هستند، ولی در عمل بدان اعتقاد دارند.

بنابراین همه انسانها در مقام عمل قبول دارند که خداوند حُسن و قُبح، و ادراک بدیهیّات، و قدرت تفکّر و تعقّل، و اصول معارف دینی را در نهاد ما انسانها به ودیعت نهاده است. و اگر اینها نبود، دنیای بشریّت دستخوش هرج و مرج و بی نظمی می شد. جهان بر محور قانون می چرخد، و قانون برگرفته شده از همان اصول فطری به ودیعت نهاده شده در درون جان انسانهاست. اگر همه انسانها معتقدند که تجاوز به