سوگندهای پربار قرآن صفحه 55

دیگران قبیح است، اگر همه پذیرفته اند که ترور کار شایسته ای نیست، اگر همه باور دارند که کمک به نیازمندان اقدامی پسندیده است، اینها همه به مقتضای همان

حُسن و قُبح،و الهام فجور و تقواست;که آیه شریفه(فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا)بدان اشاره دارد.

نکته دوم: آنچه خداوند برای آن سوگند خورده است

توضیح

(قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاهَا * وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا)

سوگندهای یازده گانه، که شرح و تفسیر قسمتی از آن گذشت، برای تبیین اهمیّت فوق العاده این نکته است که: «هر کس نفس خود را پاک و تزکیه کرده رستگار شده; و آن کس که نفس خویش را با معصیت و گناه آلوده ساخته، نومید و محروم گشته است!».

قبل از هر چیز لازم است کلمات چهارگانه (فلاح، تزکیه، خاب و دساها) که در آیه فوق آمده، توضیح داده شود:

1. «فلاح»; این کلمه در لغت به معنای نجات، رستگاری، رهایی، و به تعبیر دیگر، رسیدن به مقصود است. انسانی دارای فلاح است که از خطرها عبور کرده، و به نقطه امنی برسد. دانش آموزی که در امتحانات شرکت کرده، و موفّق شده، به فلاح و رستگاری دست یافته است.

2. «تزکیه»; شرح و تفسیر این کلمه در مباحث آینده خواهد آمد.

3. «خاب»; این کلمه نقطه مقابل «فلاح»، و به معنای مأیوس شدن، درمانده شدن، گرفتار شدن تفسیر شده است. کسی که درون جان خود را آلوده به رذائل اخلاقی می کند، درمانده و مأیوس می شود.

4. «دسّاها»; از ماده «دسّ» در اصل به معنای داخل کردن چیزی توأم با کراهت است، و «دسیسه» به کارهای مخفیانه زیانبار گفته می شود. و در اینکه تناسب این معنا با آیه مورد بحث چیست؟ احتمالات مختلفی گفته شده،که در کتب تفسیر آمده است.(1)