سوگندهای پربار قرآن صفحه 65

می کند: چرا خواب آلودی؟ عرض کرد: راز و نیازهای شبانه خواب را از من ربوده است. گویا با چشم خود دوزخیان را در دوزخ، و بهشتیان را در بهشت مشاهده می کنم! پیامبر که گفتار آن جوان مجاهد را تصدیق کرده بود، فرمود:

«هذا عَبْدٌ نَوَّرَ اللهُ قَلْبَهُ; این (جوان) بنده ای است که (در سایه مجاهدت و مبارزه با هوای نفس) خداوند قلبش را نورانی کرده است».(1)

آری! هنگامی که بت خودخواهی و خودمحوری بشکند، زمانی که هوا و هوس

از حریم قلب دور شود، آن گاه که انسان در مسیر قرب الی الله گام بردارد، دست یافتن به این مقامات تعجّبی نخواهد داشت. هر کس که در این راه موفّق شود، به آن مقامات می رسد. عالم باشد یا عامی، پیر باشد یا جوان، زن باشد یا مرد، بزرگ باشد یا کوچک. البته شکّی نیست که جوانها راحت تر این راه را طی می کنند.

3. توجّه به ذ کر خدا

سومین گام در مسیر سیر و سلوک، توجّه به ذکر و یاد خداست. اینکه چه ذکری بگوید مهم نیست، مهم این است که همواره به یاد خدا باشد، چه با ذکر «الله اکبر» یا «سبحان الله» یا «لا اله الا الله» یا «لا حول و لا قوه الا بالله» یا «الحمدلله» یا «ذکر یونسیّه» یا اذکار دیگر باشد. آری مهم این است که حالت غفلت را تبدیل به حالت یادآوری و توجّه کنیم، که شیطان در این حالت مجالی برای فعالیّت نخواهد یافت.

بنابراین، هر ذکری که مایلید بگویید، امّا در هر زمان و به هر مقدار که توان دارید تکرار کنید، و با یاد و نام خدا کشتی متلاطم و طوفانی درون جانتان را آرام نموده، آن را به سرمنزل مقصود برسانید.

نتیجه اینکه اصول سه گانه «توبه»، «مبارزه با هوای نفس» و «توجّه به ذکر خداوند» انسان را در مسیر سیر و سلوک موفّق می کند.