سوگندهای پربار قرآن صفحه 69

بدون شک چنین عقوبتی نامشروع است، زیرا او می توانست بجای ریختن اموالش در دریا، که مصداق گناه بزرگ اسراف است، آن را در راه خدا به فقرا و نیازمندان صدقه دهد، تا هم گشایشی در کار آنها ایجاد شود، و هم عقوبتی برای خودش محسوب شود.

در داستان دیگری می خوانیم: «شخصی در روستایی معروف به زهد و تقدّس و عبادت و ایمان شده بود، این شهرت را مانع تهذیب نفس خویش دید، لذا در فکر فرو رفت که به گونه ای از آن رهایی یافته، و مردم را به خویش بدبین سازد، بدین منظور روزی به حمّام عمومی رفت، و به هنگام بیرون آمدن از حمّام، ابتدا لباسهای شخص دیگری را بر تن کرد، سپس لباسهای خود را بر روی آن لباسها پوشید. قسمتی از لباسهای سرقتی را نیز از زیر لباسها بیرون گذاشت تا مردم متوجّه سرقت او گردند. حمّامی متوجّه سرقت او شد و با ایجاد سر و صدا دیگران را هم از این سرقت آگاه کرد، و از آن پس آن شخص به «لصّ الحمّام; دزد حمّام» مشهور شد. پس از این ماجرا خوشحال بود که دیگر در بین مردم اشتهار به نیکی ندارد، و آن اشتهار مانع سیر و سلوک وی نمی گردد!».(1)

در

حالی که این روش مخالف معارف دینی است. اسلام ما را از قرارگرفتن در مواضع و مکانها و شرایطی که باعث ایجاد سوء ظن مردم می شود، بر حذر می دارد،(2)تا چه رسد به اینکه خودمان دست به کاری بزنیم که مردم به ما بدبین شوند. بدون شک این نوع مجازاتها ریشه شرعی ندارد، و صحیح نمی باشد.

ما باید معاقبه و مجازات صحیح و مشروع را از حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام)بیاموزیم. آن حضرت در خطبه پرمحتوا و با ارزش همّام(3)، که به توصیف یکصد و ده

1 . جلوه حق، ص 159 .
2 . احادیث متعدّدی در این زمینه وجود دارد که در کتاب بحارالانوار، ج 72، ص 90 و میزان الحکمه، باب 450 ذکر شده است.
3 . تفسیر این خطبه با ارزش، و شرح ویژگیهای صد و دهگانه متّقین را، در کتاب ما «اخلاق اسلامی در نهج البلاغه» مطالعه فرمایید.