سوگندهای پربار قرآن صفحه 89

تناسب بین جرم و جریمه

سؤال دوم: آیا نباید بین جرم و جریمه تناسبی وجود داشته باشد؟ بدون شک هر جرمی جریمه خاصّ خود را دارد; گاه مجازات آن یک شلاّق، گاه پنجاه تازیانه، گاه یکصد ضربه شلاّق، و گاه جرم آن قدر سنگین است که مجازات آن مرگ است. بلکه برخی از اوقات جنایتکارانی را مشاهده می کنیم که به ده بار اعدام محکوم می شوند; و این نشانگر عمق جنایت و بزرگی جرم آنهاست. با توجّه به این مطلب، کافران، معاندان، جبّاران و فراعنه، که در تمام عمر غرق گناه بوده اند، باید متناسب با گناهانشان مجازات شوند. اگر پنجاه سال عمر کرده اند و گناه، باید پنجاه سال مجازات شوند، نه اینکه برای همیشه در آتش جهنّم بمانند، و عذاب جاودانه داشته باشند. با توجّه به این مطلب آیا خلود در آتش جهنّم با حکمت و عدالت خداوند سازگار است؟

پاسخ: از آنچه در جواب سؤال قبل گفته شد پاسخ این سؤال نیز روشن می شود. وقتی مجازاتها و عذابها عکس العمل و نتیجه اعمال خودماست، جاودانگی در عذاب تعجّب آور نیست. اگر انسان نادانی فریب شیطان را بخورد، و به مدّت کوتاهی آلوده شرب خمر شود، و بر اثر آن قلبش برای همیشه بیمار و معیوب گردد، آیا جز خود او می توان دیگری را سرزنش کرد؟ آیا می توان گفت بین یک ماه شرب خمر و یک عمر بیماری قلبی تناسب و تعادلی نیست؟

اگر جوانی در پی هوسرانی به دنبال موادّ مخدر

برود، و یک هفته آلوده آن گردد، سپس معتاد شود، و یک عمر متحمّل بدبختی و حقارت شود چه کسی مقصّر است؟

اگر انسان بال و پر داشت و عمری جاودان به او می دادند، سپس با دست خود بال و پرش را می سوزاند، و برای همیشه قدرت پرواز را از دست می داد، چه کسی را سرزنش می کنند؟ آیا هیچ کس این محرومیّت را ناعادلانه می خواند؟

آثار گناهان متفاوت است; برخی گناهان آثار موقّت و کوتاه مدّت دارد، برخی دارای آثار و پی آمدهای طولانی، و برخی آثار و نتایج جاودانه و همیشگی دارد، و این