سوگندهای پربار قرآن صفحه 95

استوایی را به سمت مناطق قطبی هدایت، و سرمای طاقت فرسای آن را تخفیف داده،

و سرمای مناطق قطبی را به سمت مناطق استوایی آورده، و گرمای سوزان این مناطق را کاهش داده، و بدین شکل درجه هوای مناطق سردسیر و گرمسیر را تعدیل می کنند. به عبارت دیگر، کره زمین شاهد دو جریان باد بر سطح خویش می باشد، نخست بادهای غیر منظّم، که از نظر زمانِ شروع و پایان یا مسیر وزیدن نظم خاصّی ندارد. دیگر بادهای منظّم است. که به عنوان نمونه به دو مورد از آن اشاره می کنیم:

الف) بادهایی که از شمال و جنوب کره زمین به سمت مناطق استوایی میوزد.

ب) بادهایی که از مناطق استوایی به سمت قطب شمال و جنوب میوزد، که این دو سلسله بادهای منظّم مأمور تعدیل هوای کره زمین هستند.

ضمناً هر گاه بر اثر تابش آفتاب به نقطه ای از هوا، هوای آن قسمت از هم باز شود، به هوای اطراف خود فشار می آورد و بدین وسیله باد تولید می شود.

4. جابجایی هوا

از دیگر وظایف بادها، جابجایی هواست. هوای شهرها، مخصوصاً شهرهای بزرگ، به علل مختلف آلوده است. اگر نسیمی نوزد، و این هوای آلوده را به خارج شهر منتقل نسازد، و هوای پاک و تمیزی جایگزین آن نسازد، مردم خفه می شوند.

نقل می کنند که بخاطر همین حادثه برخی از شهروندان یک شهر اروپایی جان باختند. بدین جهت هنگامی که در شهرهای بزرگ نسیم کافی نمیوزد از پیرمردان، کودکان، بیماران، مخصوصاً کسانی که بیماری ریوی دارند، می خواهند که به مراکز شلوغ و پر رفت و آمد شهر رفت و آمد نکنند، یا از ماسکهای مخصوص استفاده نمایند.

5. تولید امواج در دریاها

در مباحث گذشته که پیرامون جزر و

مدّ دریاها بحث شد، گفتیم که اگر امواج