سوگندهای پربار قرآن صفحه 97

دلایل معاد است; از جمله زنده شدن زمینهای مرده بوسیله نزول بارانها که خود نمونه ای از صحنه قیامت است. و دیگر نزول تکالیف الهی بر پیامبران و ارسال رسل که بدون وجود معاد نامفهوم است، که این خود نشان می دهد که وعده رستاخیز قطعی است.

نکته سوم: پیوند قسم ها با مقسم به

اشاره

در مباحث پیشین پیرامون سوگندهای پنجگانه و مقسم به (حتمیّت عذاب الهی) سخن گفته شد. آخرین مطلبی که در این بحث باید به آن اشاره شود پیوند قسم ها با مقسم به است. قرآن مجید می خواهد به ما بفهماند که همان خدایی که ابرها را بوسیله بادها به زمینهای خشک و مرده هدایت نموده، و با نزول باران آن زمینها را پس از مرگ دوباره زنده می کند، روز قیامت نیز می تواند انسانهای مرده را زنده کند. بنابراین، انسانهایی که منظره مرگ و حیات گیاهان را هر ساله نظاره گرند، و در پس هر زمستانی شاهد حیات و رستاخیز مجدّد زمین مرده توسّط بارانهای پربرکتند، چگونه همچنان بر مرکب شیطان سوارند، و از رستاخیز خود غافل؟!

خداوند متعال در آیه 39 سوره فصّلت به این درس توحیدی اشاره کرده، و آن را از نشانه های عظمت خویش می شمارد. توجّه کنید:

«(وَمِنْ آیَاتِهِ أَنَّکَ تَرَی الاَْرْضَ خَاشِعَهً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَیْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ إِنَّ الَّذِی

أَحْیَاهَا لَمُحْیِ الْمَوْتَی إِنَّهُ عَلَی کُلِّ شَیْء قَدِیرٌ); و از آیات او این است که زمینی را خشک (و بی جان) می بینی، امّا هنگامی که آب (باران) بر آن می فرستیم به جنبش در می آید و نموّ می کند; همان کسی که آن را زنده کرد، مردگان را نیز زنده می کند; او بر هر چیز تواناست».

همان گونه که در آیه شریفه آمده، خداوند متعال یکی از دلایل ششگانه معاد را بازگشت حیات و زندگی به زمین مرده، و روییدن گیاهان و درختان در فصل بهار می داند.