سوگندهای پربار قرآن صفحه 98

نتیجه اینکه رابطه قسمها با مقسم به آن است که همان گونه که خداوند بوسیله بادها و بارانها زمینهای مرده را زنده می کند، انسانهای مرده را نیز زنده خواهد کرد و پاداش و کیفری که وعده داده، به آنها خواهد داد.

تفسیر دوم: فرشتگان فرمانبردار

برخی از مفسّران قرآن کریم، سوگندهای پنجگانه را به فرشتگان و ملائکه الهی و مأموریّتهای پنجگانه آنها تفسیر کرده اند. توجّه کنید:

(وَالْمُرْسَلاَتِ عُرْفاً); سوگند به فرشتگانی که پشت سر هم و پی در پی بر پیامبران الهی نازل شده و پیام پروردگار را به آنها می رسانند، یا فرشتگانی که پی در پی بدنبال انجام مأموریّتهای خویش، که از سوی پروردگار به آنها ابلاغ می شود، به نقاط مختلف عالم سرازیر می شوند.

(فَالْعَاصِفَاتِ عَصْفاً); فرشتگانی که در جمله بالا به آنها اشاره شد تنبل و کند نیستند، بلکه همچون تندباد با سرعت هر چه تمامتر اوامر الهی را به انجام می رسانند.

(وَالنَّاشِرَاتِ نَشْراً); سوگند به فرشتگانی که پیام خداوند را در بین بندگانش منتشر می سازند، و مأموریّتهای الهی را گسترش می دهند،

و در سراسر عالم وجود عینیّت می بخشند.

(فَالْفَارِقَاتِ فَرْقاً); فرشتگانی که بین حق و باطل جدایی می اندازند، و باعث می شوند که مؤمنین حق را از باطل تشخیص دهند. آنها وقتی که وحی الهی را به انبیا ابلاغ کردند، و انبیا معارف دینی حاصل از وحی را به مردم رساندند، مردم در سایه وحی قادر خواهند بود حقّ و باطل را از یکدیگر تشخیص دهند.

سؤال: آیا عقل، که از آن به پیامبر درون نامبرده می شود، برای این منظور کافی نیست؟

پاسخ: درست است که عقل حجّت درون و پیامبر باطنی است، و قادر بر تشخیص حقایقی هست، امّا بدون شک برای تشیخص همه حقایق کافی نیست. بنابراین کسانی