طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 159

این مقام به وی سپرده می شد. در اواخر خلافت عمر، عبداللّه بن مسعود، کلیددار بیت المال کوفه بود.

دو_ آموزگار قرآن شهر

دو_ آموزگار قرآن شهر

هم گام با فتوحات و جابه جایی اعراب تازه مسلمان بدوی به شهرهای جدید و ورود غیر اعراب به جامعه مسلمانان، خلیفه به اندیشه ایجاد مقام دینی در شهرهای جدیدی چون کوفه و بصره افتاد و برای نخستین بار، ابن مسعود را برای این شغل برگزید. او مأمور شد به کوفه برود و به مسلمانان آن دیار، قرآن و احکام فقهی بیاموزد.(1)

این چارچوب، به زیربنای نظام سیاسی خلافت اسلامی تبدیل شد. رفته رفته مقام انتظامی صاحب شرطه برای پاسداری از نظم شهرها به آن افزوده شد.(2) بعدها مقام دینی و سیاسی امیرالحاج نیز پدید آمد که مسئول و رهبر اجرای حج بود و وظیفه نظارت بر حاجیان و آموزش آنها را بر دوش داشت. این مقام به تدریج جایگاهی بسیار والا یافت، به گونه ای که خلیفه آن را به دوش می گرفت یا به یکی از معتمدان ویژه اش می سپرد.

سه _ والیان و کارگزاران خلیفه

سه _ والیان و کارگزاران خلیفه

خلیفه دوم، مشاور و در حقیقت، اندیشه ناپیوسته خلیفه اول بود. بدین سبب، در آن دوران و هم در روزگار خود، یاران علی(ع)، بنی هاشم و انصار را از مشارکت در امور سیاسی اجتماعی باز می داشت؛ چنان که از فرستادن خالد بن سعید بن عاص به فرماندهی سپاه شامات در دوران ابوبکر