طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 160

جلوگیری کرد.(1) عمر، کسانی را برای امارت برمی گزید که در کنار قدرت طلبی و هم فکری با خلیفه، از توان تدبیر امور و به کارگیری فریب و نیرنگ نیز برخوردار باشند. او در گزینش کارگزاران، مفاسد اخلاقی افراد را مهم نمی دانست و نادیده می گرفت؛(2) چنان که مغیره را پس از متهم شدنش به زنا در بصره، امیر کوفه ساخت. تاریخ نگاران، نام والیان و کارگزاران معروف عمر را چنین ثبت کرده اند: مغیره بن شعبه، ابوموسی اشعری، عمرو بن عاص، معاویه بن ابی سفیان، عثمان بن عفان، عثمان بن ابی العاص، سعد بن ابی وقاص، ابوعبیده جراح، زید بن ثابت، عتاب بن اسید و یعلی بن امیه.(3)

منابع تاریخی نشان می دهد عمر تنها پست های غیر مهم را هنگام ضرورت، آن هم برای زمانی کوتاه، به صحابه بنام می سپرد؛ مانند امارت کوتاه مدت عمار بر کوفه و سپردن امور بیت المال کوفه به ابن مسعود.(4) این پدیده در زمانی که امویان و یاران نزدیکش، مانند معاویه و مغیره، والیان استان های پهناور بودند و از اختیارهای تام بهره می بردند، جایگاه شاخص های الهی در اندیشه خلیفه دوم را باز می نمایاند.

ج) عصر عثمان بن عفان

ج) عصر عثمان بن عفان

مهم ترین دگرگونی سیاسی دوران خلافت عثمان، روی کار آمدن امویان و تقسیم قدرت ها و مقام های سیاسی _ اجتماعی جامعه اسلامی در میان آنهاست. بیشتر این امویان، پیشینه بسیار بدی در تاریخ اسلام داشتند، مانند

1- تاریخ طبری، ج 3، ص 165.
2- تاریخ طبری، ج 3، صص 38 و 241.
3- تاریخ طبری، ج 3، ص 144.
4- نک: حجرات: 6 و تفاسیر آن.