طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 319

ملت های این سرزمین کمتر به تشکیل دولت بومی می اندیشیدند. در نتیجه، حکومت هایی مانند روم شرقی، امویان، عباسیان و عثمانیان، در این سرزمین با مردمی آرام و پیرو روبه رو بودند و حکومت هایی طولانی و کم دردسر داشتند.

آشنایی دیرین امویان با این منطقه و مردمانش، وجود بی شمار مردم بومی و ناآشنا با اسلام، مهاجرت اندک مسلمانان پیشینه دار و حضور نیافتن صحابه در آن سرزمین، اختیار تام و آزادی کامل معاویه و در حاشیه بودن این منطقه در جغرافیای خلافت اسلامی آن روز، بهترین فضا را برای تبلیغات امویان فراهم کرد. البته معاویه در مسخ فکری شامیان با مانعی به نام عباده بن صامت روبه رو بود. خلیفه دوم این صحابی را به حمص فرستاد تا بر مسایل دینی نظارت کند.

برنامه های فکری و فرهنگی معاویه، بارها با اعتراض و امر به معروف و نهی از منکر عباده روبه رو شد. نهی از خرید و فروش ربوی، مخالفت با تجارت شراب و اعتراض به نقل احادیث نادرست سبب شد تا معاویه، عباده را آزار دهد و او را به ترک شام وادار کند. عمر دوباره او را به حمص بازگرداند و معاویه ناگزیر وی را گرامی داشت. در عصر عثمان، اعتراض های عباده شدت یافت. معاویه نامه ای به عثمان نوشت و از وی شکایت کرد. عثمان نیز عباده را به مدینه فراخواند و شامات تنها صحابی تأثیرگذار خود را از دست داد.(1)