طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 376

میزان حضور در فتوحات، در این کار دخالت داشت. بدین ترتیب، برخی از قبایل در کنار صحن و دیگران به ترتیب در پشت آنها اسکان یافتند.

روبه روی صحن، در محدوده اسکان قبایلی که از صحن دور بودند، فضاهای بازی وجود داشت که بعدها، به ویژه نزد اعراب یمنی، جبّانه نام گرفت؛ فضایی که به تدریج محل گردهم آیی های قبیله ای و آرام گاه ویژه قبیله شد. این امر سبب شد افزون بر گستردگی جغرافیا و محدوده شهر، محله های جداگانه قبیله ای در شهر پدید آید. با گذشت زمان، به دلیل اهمیت یافتن بافت اجتماعی _ قبیله ای و نیز برای آسان سازی اقامه نماز، بیشتر قبایل، مسجدهای کوچکی برای خود ساختند. به تدریج سی مسجد محله ای در کوفه پدید آمد که در شهرهای اسلامی آن عصر، بی مانند است.

ج) کوفه در روزگار عثمان

ج) کوفه در روزگار عثمان

مهم ترین دگرگونی در شهر کوفه، رواج خانه های اشرافی بود؛ خانه هایی که محدودیت های دوران خلیفه دوم را نداشت و در ساخت آن از آجر و دیگر تزیینات استفاده می شد. مصالح ساختمانی این بناها را از قصرها و خانه های مداین یا حیره تهیه می کردند. این ساختمان ها به طور عمده در محدوده مرکز شهر ایجاد شدند؛ ساختمان هایی مانند خانه های طلحه، ولید بن عقبه _ که در عهد عثمان والی شهر بود _ اشعث بن قیس، جریر بن عبداللّه بجلی(1) و زبیر بن عوام.(2)