طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 392

ج) نظام اجتماعی

ج) نظام اجتماعی

در نظام اجتماعی اسلام، مردم نزد خداوند یکسانند و در امتیازهای اجتماعی و حتی تقسیم بیت المال برابرند، ولی در نظام های اجتماعی آن روزگار، تقسیم بندی طبقات اجتماعی بر پایه امتیازها و تبعیض ها استوار بود. در آغاز پیدایش کوفه، سعد بن ابی وقاص به دستور خلیفه، مردم را در چارچوب نظام قبیله ای، بر اساس نظام اعشار (تقسیم ده گانه) اسکان داد؛ نظامی که پس از فتوحات جنگی، برای ایجاد نظم و فرماندهی اعراب اجرا می شد. به تدریج ورود به برخی از قبایل فزونی یافت و یکنواختی جمعیت، تقسیم بندی های ده گانه را از میان برد. سعد بن ابی وقاص برای اصلاح نظام اجتماعی شهر، با اجازه خلیفه و بهره گیری از نسب شناسانی چون سعید بن نمران و مشعله بن نعیم، پیشینه شناسی قبایل را آغاز کرد. او با ادغام قبایل کوچک و بزرگ هم خانواده یا هم پیمان، نظام جدید و محدودتر اسباع (تقسیم بندی هفت گانه) را پدید آورد. در این نظام، قبایل به ترتیب زیر گرد آمدند:

1. قبیله کنانه و هم پیمانانش از حبشی ها و بنی جدیله؛

2. قبایل یمنی قضاعه، بجیله، خثعم، کنده، حضرموت و ازد؛

3. قبایل مَذْحِج، حِمیَر، هَمدان و هم پیمانان یمنی شان؛

4. قبایل اسد، غطفان، محارب، نمر، ضبیعه و تغلب؛

5. قبایل تمیم، رباب و هوازن؛

6. قبایل ایاد، عک، عبدالقیس، اهل الهجر و هم پیمانان حمرایی آنها؛