طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 431

در دوران معاویه، رفت وآمد علمای کوفه و شاگردان آنها نزد محدثان مدینه، به ویژه عایشه آغاز شد. مسروق همدانی چنان جایگاهی نزد عایشه یافت که عایشه او را پسرخوانده خود خواند. مسروق نیز نام دخترش را عایشه گذاشت.(1) به همین دلیل، کنیه مسروق، ابوعایشه بود. عایشه همواره سوید بن غفله را می ستود. گروهی بر این باورند که مسروق به اندیشه خوارج گرایش داشته است. این موضوع نشان دهنده انحراف تدریجی علمای کوفه است.

در این زمان، تنها زرّ بن حبیش اندیشه ای علوی داشت. البته این به معنای گرایش شیعی وی نیست و می تواند به معنای برتری دادن علی(ع) بر عثمان باشد. هجرت او به مدینه و حدیث آموختنش تنها از ابی بن کعب و عبدالرحمان بن عوف، بر درستی این سخن گواهی می دهد. دیگر علمای کوفه، همگی از امام علی(ع) روی گردان بودند. مسروق و اسود نیز به حجاز می رفتند و نزد عایشه از علی(ع) بد می گفتند.(2) پسر ابوموسی اشعری گستاخی را تا بدان جا رسانده بود که دست قاتل عمار را می بوسید و می گفت: آتش هرگز به تو نرسد.(3)

بنابراین، در آستانه قیام سیدالشهدا(ع)، طیف گسترده ای از شاگردان ابن مسعود و موج جدید تابعین او در کوفه حضور داشتند. افرادی مانند زرّ بن حبیش، سوید بن غفله، شقیق اسدی، علقمه بن قیس، عمرو بن شرحبیل همدانی و مسروق بن اجدع همدانی، یا گرایش عثمانی آشکار داشتند یا به طور کلی از مباحث کلامی دور بودند. در مدرسه آن ها، اولویت با فقه، رأی

1- تهذیب الکمال فی اسماء الرجال، ج 47، ص 456.
2- تهذیب الکمال فی اسماء الرجال، ج 47، ص 294.
3- تهذیب الکمال فی اسماء الرجال، ج 47، ص 294.