طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 446

فرست و برایش آمرزش بخواه. پیوسته بر اصحاب علی خرده گیر. آنها را از خود دور ساز و هیچ گاه به سخنانشان گوش فرا مده. پیروان و علاقه مندان را پیرامونت گرد آور، به آنها نزدیک شو و به سخنانشان گوش فرا ده و... .(1)

هدف معاویه آن بود که به تدریج محبت امام علی(ع) را از قلب های مردم بزداید و گرایش عثمانی را رواج دهد. به همین سبب، مغیره، صعصعه را از یادآوری برتری های امام علی(ع) در میان مردم کوفه بازمی داشت.(2) این سیاست در دوران زیاد شدت یافت. در دوره مغیره، مردم به ویژه شیعیان کوفه، تنها شنونده دشنام های والی و اطرافیانش بودند، ولی زیاد، دشنام به علی را اجباری ساخت، به گونه ای که مردم به ویژه شیعیان، ناگزیر آن را اجرا می کردند.(3) این سیاست افراطی سرانجام به شیعه ستیزی و شیعه کشی گسترده زیاد، به ویژه قتل حجر و یارانش انجامید.

به تدریج فضایی در کوفه ایجاد شد که نه علوی بود، نه عثمانی. به دلیل فضای ویژه فکری کوفه، معاویه و کارگزارانش هرگز نتوانستند گرایش های عثمانی را در آن شهر نهادینه سازند، ولی موفق شدند قراء، علما و جامعه دینی شهر را از رجال شیعه و نفوذ آنها پاک سازی کنند.

در دوره عثمان، بیش تر مردم شهر، مالک اشتر را بزرگ می شمردند و از وی می هراسیدند. در دوره خلافت امام نیز به دلیل حضور مالک اشتر و برخی سران شیعی قبایل، به خدمت در آوردن بیش تر کوفیان چندان

1- تاریخ طبری، ج 5، ص 253.
2- تاریخ طبری، ج 5، ص 189.
3- مختصر تاریخ دمشق، ج 9، ص 88.