طرح و تحقیق فیلم نامه امام حسین علیه السلام (1) صفحه 489

امارت زیاد بر بصره و کوفه، از نظر سیاسی، به معنای ایجاد بزرگ ترین استان در حکومت معاویه بود؛ زیرا برای نخستین بار، دو استان بصره و کوفه، با همه سرزمین هایشان به هم پیوستند و در اختیار برادرخوانده خلیفه قرار گرفتند.(1) هنگامی که زیاد از بصره ره سپار کوفه شد، مانند نخستین روز ورودش به بصره، در خطبه ای تند و سرکوب گرانه، مردم را تهدید کرد و چنین گفت: حکم امارت کوفه در حالی به من داده شد که در بصره بودم. پس می خواستم با دو هزار شرطه بصری به سوی شما بیایم، ولی به یاد آوردم که شما اهل حقید و حقتان مدت های دراز، باطل را کنار زده است. پس تنها با اهل بیت خود به سویتان آمدم و... .

هنوز سخنان زیاد تمام نشده بود که گروهی از مردم به سویش ریگ افکندند. زیاد از منبر پایین آمد و به یاران کوفی اش دستور داد همه درهای مسجد، جز در کنار منبر را ببندند. سپس فرمان داد هر کس دست اطرافیانش را گرفته، به صورت گروه های چهار نفره پیش آیند و سوگند بخورند که بر او ریگ نیفکنده اند. حدود 30 تا 80 تن از سوگند خوردن سر باز زدند. زیاد دستور داد دستان همه آنها را همان جا قطع کنند.(2) این کردار زیاد، اعلام پایان دوره مدارا بود. کوفیان از سیاست های خشن زیاد در بصره خبر داشتند، ولی آن سیاست ها را ویژه مقابله با فاسقان و خوارج می پنداشتند و گمان نمی کردند او با توجه به ویژگی های خاص کوفه، سیاستی جز مدارا در پیش گیرد به ویژه آنکه به دلیل شورش احتمالی خوارج در بصره، نیروی نظامی