- مقدمه 1
- اشاره 4
- اشاره 5
- ب) بزرگداشت معلم قرآن 5
- الف) ثواب قرائت قرآن 5
- اول: جایگاه قرآن از منظر امام حسین علیه السلام 5
- ج) نکوداشت قاری قرآن 6
- الف) قرائت قرآن را دوست داشت 6
- اشاره 6
- دوم: نقش قرآن در زندگی امام حسین علیه السلام 6
- ب) خواندن قرآن با حالت گریان 7
- ج) اخلاق قرآنی 7
- سوم: خدمات امام حسین علیه السلام نسبت به قرآن 8
- د) نقش قرآن در نهضت عاشورا 8
- اشاره 8
- الف) بیان مراتب فهم قرآن 8
- ه - ) نقش قرآن در کلام امام حسین علیه السلام 8
- ب) بیان روش های تفسیر قرآن 10
- ج) تفسیر آیات قرآن 11
- د) عمل به قرآن 12
- ه - ) مهجوریت زدایی از قرآن 13
- اشاره 14
- چهارم: مبانی قرآنی نهضت عاشورا 14
- مفهوم شناسی 14
- مهم ترین مبانی قیام 15
- اول: بلند کردن نام خدا (اعتلای کلمه الله) 15
- سوم: جهاد برای حفظ اسلام 16
- چهارم: اصلاح طلبی 18
- پنجم: امر به معروف و نهی از منکر 19
- هفتم: هجرت 22
- هشتم: مبارزه با ستمکاری 23
- نهم: آزادسازی و آزادگی 25
- دهم: ذلت ناپذیری (عزّت مداری) 27
- 1- سه گروه مردم (ناس - اشباه ناس - نسناس) در قرآن 31
- اشاره 31
- 3- زمین بی گناه 34
- 4- پرسش از ولایت در رستاخیز 36
- 5- اهمیت تفسیر کهیعص 40
- 7- هماوردی اهل بیت علیهم السلام و بنی امیه در مورد خداشناسی 41
- 8- اهل بیت علیهم السلام بر پادارندگان نماز در زمین 42
- 9- پاداش رسالت، دوستی اهل بیت علیهم السلام 44
- 10- ویژگی های اصحاب خاص پیامبر صلی الله علیه و آله 45
- 11- دشمنان فاسق و کینه توز اهل بیت علیهم السلام 49
- 12- عبادت شبانه 52
- 13- شاهد و مشهود در قرآن 57
- 15- یادآوری نعمت های الهی 63
- 16- تفسیر «صمد» 66
- 17- امامان هدایت و گمراهی 72
- درآمد 73
- ششم: استشهادهای قرآنی امام حسین علیه السلام 73
- 1- نپذیرفتن حق، ستمکاری به خویشتن 74
- 2- یاد مبدأ و معاد در هنگام مصائب (استرجاع) 76
- 3- مهلت به دشمنان امام حسین علیه السلام برای گناه بیشتر و عذاب دردناک تر 79
- اشاره 79
- دشمنان امام حسین علیه السلام از مصادیق قانون «املاء» 80
- 4- راضی به قضای الهی 81
- اشاره 81
- امام حسین علیه السلام راضی به قضای الهی 82
- اشاره 83
- 5- تقابل شجاعانه صالحان با مخالفان 83
- تقابل صالحان با مخالفان در کربلا 84
- 6- ماجرای امام حسین علیه السلام از آیات عجیب الهی 86
- 7- بی نیازی از یاری گمراهان 90
- اشاره 90
- بی نیازی امام حسین علیه السلام از یاری افراد گمراه گر 91
- 8- روز انتقام از ستمکاران 92
- 9- هجرت موسی وار از مدینه به مکه: 95
- 10- شهیدان وفادار و مردان منتظر 98
- 12- پناه بر خدا 102
- 13- پیمان شکنی کوفیان 105
- اشاره 105
- فرجام پیمان شکنان با امام حسین علیه السلام 107
- اشاره 109
- امام حسین علیه السلام عزتمند است نه متکبّر 110
- اشاره 112
- مفهوم شناسی 113
- اشاره 115
- تفسیر آیات الحسین علیه السلام به ترتیب مصحف 115
- 1- آموزش نام های پیامبران و اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام به حضرت آدم علیه السلام 115
- اول: سوره بقره 115
- امام حسین علیه السلام از مصادیق «أسماء» 118
- اشاره 119
- 2- توسل به اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام زمینه ساز پذیرش توبه آدم علیه السلام 119
- امام حسین علیه السلام از مصادیق کلمات الهی 120
- اشاره 122
- توسل به امام حسین علیه السلام عامل پذیرش توبه و رفع بلا 124
- 4- توسّل به اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام زمینه ساز برکات الهی 125
- اشاره 125
- توسّل به امام حسین علیه السلام زمینه ساز نزول برکات الهی 126
- اشاره 127
- 5- شهادت امام حسین علیه السلام به دست یهودیان امت اسلام 127
- تشبیه قاتلین امام حسین علیه السلام به خونریزان یهود 129
- 6- اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام از کلمات الهی 131
- اشاره 131
- امام حسین علیه السلام از مصادیق کلمات الهی 133
- اشاره 134
- 7- ایمان به اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام از دستورات الهی 134
- ایمان به امام حسین علیه السلام از مصادیق ایمان به آیات قرآن 136
- اشاره 137
- 8- امام حسین علیه السلام گواه و الگوی امت امام 137
- امام حسین علیه السلام مصداق «شهید» (گواه و الگو) 139
- 9- انتقام از دشمنان امام حسین علیه السلام : 140
- اشاره 140
- دشمنان امام حسین علیه السلام مصادیق ستمکاران 141
- اشاره 142
- 10- خویشاوندان راستین پیامبر در قرآن 142
- امام حسین علیه السلام از مصادیق اولوالارحام 143
- اشاره 145
- 11- لزوم محافظت اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام 145
- 12- امام حسین علیه السلام و فرزندان معصومش دستگیره محکم الهی 146
- امام حسین علیه السلام باطن نماز در قرآن 146
- اشاره 146
- امام حسین علیه السلام و فرزندانش خوشه های درخت کوثر 149
- اشاره 150
- 13- امام حسین علیه السلام و فرزندانش خوشه های درخت کوثر: 150
- اشاره 152
- دوم: سوره آل عمران 152
- اشاره 153
- 15- امام حسین علیه السلام از برگزیدگان نسل ابراهیم علیه السلام 156
- امام حسین علیه السلام از مصادیق اکمل راسخان در علم و آگاهان به تأویل قرآن 156
- اشاره 156
- امام حسین علیه السلام مصداق آل ابراهیم و برگزیده الهی 158
- 16- امام حسین علیه السلام در جریان مباهله 159
- اشاره 159
- امام حسن و حسین علیهماالسلام مصداق انحصاری «أبنائنا» 161
- 17- قاتلان امام حسین علیه السلام در نسل های بعدی 162
- اشاره 162
- راضی به قتل امام حسین علیه السلام شریک در گناه قاتلان ایشان 164
- اشاره 165
- امام حسین علیه السلام مصداق اکمل رستگاران و شیعیانش بهشتی اند 166
- 19- امام حسین علیه السلام پایدار و نگهبان دین 167
- اشاره 167
- اشاره 170
- سوم: سوره نساء 170
- 20- کشتن امام حسین علیه السلام از گناهان کبیره 170
- قتل امام حسین علیه السلام از مصادیق کبائر 172
- اشاره 173
- 21- ضرورت احسان به امام حسین علیه السلام : 173
- امام حسین علیه السلام از مصادیق «ذی القربی» 176
- اشاره 178
- 22- دشمنان امام حسین علیه السلام در عذاب سخت دوزخ 178
- جایگاه دشمنان امام حسین علیه السلام در دوزخ 179
- اشاره 180
- 23- اطاعت امام حسین علیه السلام همچون اطاعت پیامبر صلی الله علیه و آله 180
- امام حسین علیه السلام از مصادیق اولوالامر 182
- 24- امام حسین علیه السلام رفیق نیکویی از نعمت دادشدگان شهید 183
- اشاره 186
- 25- لزوم جهاد در عصر امام حسین علیه السلام 186
- زمان امام حسین علیه السلام از مصادیق آیه در وجوب جنگ 188
- 26- ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام و ائمه علیهم السلام 189
- اشاره 189
- چهارم: سوره مائده 189
- اشاره 197
- 27- توسّل به امام حسین علیه السلام وسیله الهی 197
- 28- امام حسین علیه السلام و پیروان او حزب الله اند 199
- اشاره 199
- اشاره 200
- امام حسین علیه السلام مصداق حزب الله 200
- 29- امام حسین علیه السلام در اعراف 200
- پنجم: سوره اعراف 200
- امام حسین علیه السلام از رجال اعراف 202
- 30- نام حسین علیه السلام در کتاب های آسمانی 203
- اشاره 203
- ششم: انفال 208
- اشاره 208
- 31- امام حسین علیه السلام اولی به جانشینی پیامبر صلی الله علیه و آله 208
- امام حسین علیه السلام مصداق کامل اولوالارحام پیامبر صلی الله علیه و آله 209
- هفتم: توبه 209
- اشاره 209
- 32- امام حسین علیه السلام ماه آسمان امامت 209
- امام حسین علیه السلام یکی از ماه های دوازده گانه در باطن آیه 211
- 33- معامله شهداء با خدا 212
- اشاره 212
- 34- همراه صادقین باشید 215
- هشتم: سوره یونس 217
- 35- مژده باد مؤمنان در هنگام مرگ و در آخرت 217
- اشاره 217
- دیدار امام حسین علیه السلام مژده باد مؤمنان در هنگام مرگ 218
- اشاره 219
- 36- امام حسین علیه السلام میوه درخت پاک 219
- نهم: سوره ابراهیم 219
- امام حسین علیه السلام از شجره طیبۀ نبوت 220
- اشاره 221
- 37- امام حسین علیه السلام از هوشیاران امت 221
- دهم: سوره حجر 221
- امام حسین علیه السلام از مصادیق کامل «متوسمین» 222
- 38- امام حسین علیه السلام از آگاهان امت 223
- یازدهم: سوره نحل 223
- اشاره 223
- اشاره 225
- 39- لزوم ادای حق امام حسین علیه السلام 225
- امام حسین علیه السلام مصداق کامل «ذی القربی» 227
- اشاره 228
- 40- سرکشی بزرگ در کشتن امام حسین علیه السلام 228
- دوازدهم: سوره اسراء 228
- قتل امام حسین علیه السلام و رجعت ایشان و ظهور مهدی علیه السلام باطن آیات 230
- اشاره 231
- 41- امام حسین علیه السلام مظلوم منصور 231
- امام حسین علیه السلام مصداق کشته شده مظلوم 232
- 42- امام حسین علیه السلام پیشوای دنیا و آخرت 233
- 43- امام حسین علیه السلام از بشارت داده شدگان به بهشت 235
- اشاره 237
- 44- نهضت کربلا در اسرار حروف مقطعه قرآن 237
- توجه زکریای پیامبر به نام و سرگذشت امام حسین علیه السلام 237
- سیزدهم: سوره مریم 237
- 45- تشابه سرگذشت یحیی پیامبر و امام حسین علیه السلام 238
- اشاره 240
- 46- امام حسین علیه السلام الگوی شهادت 240
- 47- نام حسین مشتق از نام های نیکوی الهی 242
- چهاردهم: سوره طه 242
- 48- دوری از ولایت امام حسین علیه السلام زمینه ساز خشم الهی 244
- 49- نام امام حسین علیه السلام در عهد الهی: 246
- پانزدهم: سوره انبیاء 249
- 51- امامت در فرزندان امام حسین علیه السلام بر اساس اراده الهی: 249
- 52 - شهادت بدون درد و شیرین 251
- 53 - رجعت و وراثت صالحان 253
- شانزدهم: سوره حج 255
- 54 - مبارزه توحیدی امام حسین علیه السلام در جبهه حق باطل 255
- 55 - انتقام خون حسین علیه السلام : 257
- 56 - اخراج غیرعادلانه مظلومان 259
- 57 - صفات مؤمنان حقیقی 261
- هفدهم: سوره مؤمنون 261
- 58 - مؤمنان موحّد و ترسان 266
- 59 - رستگاری نتیجه صبر و استقامت 268
- 60 - امام حسین علیه السلام چراغ هدایت (مصباح الهدی) 269
- 61 - خانه های نورانی 273
- هیجدهم: سوره فرقان 276
- 62 - آزمایش اهل بیت علیهم السلام و صبر آنان 276
- 63 - امام حسین علیه السلام از سلاله پیامبر صلی الله علیه و آله 278
- 65 - سجده کنندگان حقیقی در کنار پیامبر صلی الله علیه و آله 281
- نوزدهم: سوره شعراء 281
- بیستم: سوره نمل 285
- 67- علم کتاب الهی نزد امام حسین علیه السلام 285
- 68 - مستضعفان پیروز 289
- بیست و یکم: سوره قصص 289
- بیست و دوم: سوره روم 291
- 69- ویژگی های امامان 291
- بیست و سوم: سوره احزاب 295
- 70- امامت در نسل امام حسین علیه السلام 295
- 71- امام حسین از پاکان و اصحاب کساء 298
- 72- پیشگامان نیکوکاری 302
- بیست و چهارم: سوره فاطر 302
- 73- ناراحتی ابراهیم علیه السلام برای امام حسین علیه السلام 304
- بیست و پنجم: سوره صافات 304
- 74- امام حسین علیه السلام قربانی عظیم الهی 307
- بیست و ششم: سوره غافر 312
- 75- حاملان عرش الهی 312
- بیست و هفتم: سوره شوری 314
- 76- دوستی امام حسین علیه السلام پاداش رسالت 314
- 77- امامت در نسل امام حسین علیه السلام 317
- بیست و هشتم سوره زخرف 317
- 78 - قیام عاشورا در علم الهی و در جلسات منافقان توطئه گرا 319
- 79 - آسمان گریان بر شهادت خوبان 321
- بیست و نهم: سوره دخان 321
- 80 - تولد کودکی با ناگواری 323
- سی ام: سوره احقاف 323
- سی و یکم: سوره طور 327
- 81 - ملحق شوندگان به پیامبر صلی الله علیه و آله 327
- اشاره 327
- برخی پیامدها و پاداش های شهادت امام حسین علیه السلام 328
- 82 - مشرق ها و مغرب های امت اسلام 329
- سی و دوم: سوره الرحمن 329
- 83 - تلاقی دو دریای علم و گوهرهای آن ها 330
- اشاره 332
- سی و سوم: سوره واقعه 332
- سی و چهارم: سوره حدید 335
- 85 - دست به دامان نور امت 335
- 86 - بهره ای از رحمت الهی 337
- اشاره 339
- سی و پنجم: سوره مجادله 339
- 88- ایثارگران رستگار 342
- سی و ششم: سوره حشر 342
- 89- حاملان عرش الهی 346
- سی و هفتم: سوره حاقه 346
- سی و هشتم: سوره جن 347
- 90- آزمایش افراد با شهادت امام حسین علیه السلام 347
- سی و نهم: سوره انسان (دهر) 349
- اشاره 349
- چهلم: سوره نازعات 357
- 92- صحنه لرزاننده در رجعت 357
- 93- به کدامین گناه کشته شد؟ 360
- چهل و یکم: سوره تکویر 360
- چهل و دوم: سوره مطففین 361
- 94- نیکان غرق در نعمت 361
- 95- امام حسین علیه السلام نفس آرام راضی و مرضی 365
- چهل و سوم: سوره فجر 365
- چهل و چهارم: سوره بلد 369
- 96- پدر و فرزندان با عظمت 369
- 97- زبان گویای اسلام و لبان زیبای او 371
- 98- روزهای روشنی بخش امت اسلام: 374
- چهل و پنجم: سوره شمس 374
- 99- میوه های علمی معنوی اسلام 379
- چهل و ششم: سوره تین 379
- 100- نزول ملائکه در شب قدر بر اهل بیت صلی الله علیه و آله 382
- چهل و هفتم: سوره قدر 382
- 101- خیر کثیر و عطای پیامبر صلی الله علیه و آله 389
- چهل و هشتم: سوره کوثر 389
- فهرست منابع 394
تحلیل
بر اساس این روایت امام حسین علیه السلام یکی از مصادیق «اسماء» شمرده شده است یعنی نام «حسین» یکی از نام هایی بود که به آدم علیه السلام آموزش داده شد. سپس نورهای اهل بیت علیهم السلام از جمله امام حسین علیه السلام را به فرشتگان عرضه کردند. ولی فرشتگان نتوانستند نام آنان را بگویند. چون علمی در این زمینه نداشتند.
پیام
این آیات با توجه به روایات جایگاه بلند اهل بیت علیهم السلام از جمله امام حسین علیه السلام را نشان می دهد که آگاهی نسبت به مرتبه نورانی آن ها امتیاز انسان بر فرشتگان است.
2- توسل به اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام زمینه ساز پذیرش توبه آدم علیه السلام
اشاره
بقره/ 37. (فَتَلَقّی آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ فَتابَ عَلَیْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوّابُ الرَّحِیمُ) ؛ «و آدم از پروردگارش کلماتی را دریافت نمود؛ و [خدا] توبه او را پذیرفت، [چرا] که تنها او بسیار توبه پذیر [و] مهرورز است».
نکته ها و اشاره های تفسیری
1. «توبه» در اصل به معنای «بازگشت» است و در قرآن کریم در دو معنا به کار رفته است:
الف) «توبه مردم» که در این صورت به معنای بازگشت گناهکار و ترک گناه و طلب پوزش از خداست.
ب) «توبه خدا» که در این صورت به معنای بازگشت رحمت خدا به فرد گناهکار و پذیرش توبه اوست. (1)
2. آدم علیه السلام در اثر فریبکاری شیطان گرفتار لغزش و ترک اولی و مخالفت در برابر امر ارشادی شد. هر چند گناه آدم علیه السلام گناه مطلق نبود، اما از فردی هم چون او چنین لغزش کوچکی، بزرگ شمرده می شود؛ چرا که او از مقرّبان درگاه الهی بود و مشمول نعمت حق شده بود؛ از این رو، از گناه نسبی و لغزش خود پوزش خواست و توبه کرد.
1- (1) . ر.ک: تفسیر کبیر؛ صافی و تفسیر نمونه ذیل آیه.