- مقدمه 1
- اشاره 2
- 1- اشک عادی 5
- 3- اشک عاطفی و احساسی 5
- 2- اشک تدافعی 5
- اشاره 7
- رابطه اشک و گریه 11
- گریه و دل 13
- انواع گریه 19
- اشاره 19
- گریه نیاز 20
- گریه ناز 21
- گریه درد 23
- انواع درد 25
- گریه غم 28
- گریه شکست 31
- گریه هراس 32
- گریه مظلومیت 35
- گریه دروغین 37
- گریه شفقت 38
- گریه تمساح 42
- گریه فراق 42
- گریه یاد 44
- گریه شادی 45
- گریه مهر 47
- گریه عشق 48
- گریه ندامت 50
- گریه حسرت 52
- گریه خشیت 53
- گریه خوب و گریه بد 54
- گریه در متون دینی 55
- اشاره 59
- کارکردهای گریه 59
- 1- ابراز و تأمین خواست و نیاز 60
- 3- تأثیرگذاری و جلب عواطف 60
- 2- بیان احساسات و ادراک درونی 60
- آثار و فواید گریه 61
- 5- محافظت از خود دربرابر خطرهای احتمالی 61
- اشاره 61
- آثار گریه 62
- آثار روانی گریه 64
- 1- نرم دلی و حق پذیری 66
- اشاره 66
- آثار معنوی و تربیتی گریه 66
- 2- بهترین وسیله تقرب به خداوند 67
- 3- زدودن جرم و گناه 72
- آثار اجتماعی گریه 73
- 1- بستر همدلی و ایجاد ارتباط دورنی 73
- 2- بهترین وسیله ابراز همدردی 74
- اشک در عزای امام حسین علیه السلام 75
- اشاره 76
- 1- تبیین حقیقت عاشورا به عنوان مظهر نبرد حق برضد باطل 76
- علل تشویق به گریه در عزای امام حسین علیه السلام 76
- 2- تبیین عظمت فاجعه عاشورا 79
- 3- مبارزه با تحریف قیام امام حسین علیه السلام 81
- 4- حفظ و گسترش روحیه حق طلبی و ظلم ستیزی 85
ما هم گریه باشد؛ آن وقت که جهان را با حسرت وداع می کنیم و بازماندگان چه گریه ها می کنند! ازاین رو، نباید گریه را دست کم گرفت. پس بجاست که بگوییم، همان طور که چشم در حصار اشک و اشک نگهدارنده چشم است، دل هم در حصار اشک است وگاه حیات و زندگی هم در حصار اشک. در این دنیا ضعیفان سلاحی قوی تر از اشک ندارند و در آن دنیا همه انسان ها سلاحی جز اشک ندارند. به فرموده پیشوای پرواپیشگان و امام یکتاپرستان، انسان در قیامت سرمایه ای جز امید و سلاحی جز گریه ندارد؛
«... ورأس ماله الرجا وسلاحه البکاء». (1)
رابطه اشک و گریه
اشک مایعی است که از چشم بیرون می آید و کاری غیرارادی است. ترشح غدد اشکی به صورتِ خودکار انجام می شود؛ امّا گریه نتیجه تاثّر قلبی است و هرچند آمدن گریه در اختیار انسان نیست امّا انسان می تواند با کنترل خود و ازبین بردن حالت هایی که تاثّر او را برمی انگیزد، جلوی گریه را بگیرد. افزون برآن، اشک برای تنظیم کارکرد و محافظت چشم لازم است. درحالی که گریه هرچند کار چشم است و بروز و ظهور آن نیز در چشم و با ریزش اشک همراه است، ولی کاری برای چشم و در راستای حفاظت از چشم نیست.
گریه و خنده، هر دو نمک است؛ اگر هر کدام از آنها نباشد، زندگی طعمی ندارد. گریه بی اشک گریه نیست و خنده با اشک زیباترین خنده است. اشک، این قطرات ریز و شور و نمکین، بلورهای زندگی است که
1- (1) فرازهای پایانی دعای کمیل.