فلسفه اشک صفحه 33

ضعف کند و یا در ذاتش ضعف و زبونی نهفته باشد، ترس و هراس بر دل چیره شده و در نتیجه اعضاء وجوارح انسان بلا تکلیف، و اراده و قدرت انسان از کار می افتد و گاهی در چنین حالتی اشک از چشم جاری می گردد.

گریه از ترس، ممکن است انسان را نجات دهد ولی کاخِ شخصیت انسان را ویران می کند. این اشک، زبان و بیان ضعف انسان است که در کودکان و زنان و افراد ضعیف بسیار دیده می شود.

اشک هراس، در واقع آخرین تدبیر و آخرین سلاح دفاعی عاجزان است. اشک هراس ارزشمند نیست اما بی گمان سلاحی تأثیرگذار است.

شاید بسیاری از عاجزان با اشکشان کارهایی را انجام دهند که پهلوانان نتوانند انجام دهند؛ ولی فطرت انسان از آن متنفر است؛ زیرا با عزت، کرامت و شرافت انسان در تضاد است. برای بسیاری، گریه از ترس اجتناب ناپذیر است ولی برای کسانی که ترس را از ضمیر خود دور کرده اند، گریه از ترس معنا ندارد. بنابراین گریه از ترس گریه ای مذموم و ناپسند است. زنان بیش از مردان از این سلاح استفاده می کنند؛ ولی اشک بسیاری از مردان هم در مواقع خطر از دیدگانشان سرازیر می شود. این اشک برای مردان مایه سرافکندگی است و مردان را با زنان در یک ردیف قرار می دهد؛ ولی برای زنان طبیعی پنداشته می شود؛ همان گونه که برای کودکان و ضعیفان طبیعی پنداشته می شود.

در عین حال اگر زن، کودکی و ضعیفی از ترس نگرید، تحسین و تمجید می شود و به دلاور توصیف می گردد.

اشک هراس، بیانگر ناتوانی و شکستن سدهای مقاومت است. پس اشک هراس نشان دهنده خودباختگی و ضعف در استقامت است و تا