- مقدمه 1
- اشاره 2
- 3- اشک عاطفی و احساسی 5
- 2- اشک تدافعی 5
- 1- اشک عادی 5
- اشاره 7
- رابطه اشک و گریه 11
- گریه و دل 13
- اشاره 19
- انواع گریه 19
- گریه نیاز 20
- گریه ناز 21
- گریه درد 23
- انواع درد 25
- گریه غم 28
- گریه شکست 31
- گریه هراس 32
- گریه مظلومیت 35
- گریه دروغین 37
- گریه شفقت 38
- گریه تمساح 42
- گریه فراق 42
- گریه یاد 44
- گریه شادی 45
- گریه مهر 47
- گریه عشق 48
- گریه ندامت 50
- گریه حسرت 52
- گریه خشیت 53
- گریه خوب و گریه بد 54
- گریه در متون دینی 55
- اشاره 59
- کارکردهای گریه 59
- 3- تأثیرگذاری و جلب عواطف 60
- 2- بیان احساسات و ادراک درونی 60
- 1- ابراز و تأمین خواست و نیاز 60
- آثار و فواید گریه 61
- 5- محافظت از خود دربرابر خطرهای احتمالی 61
- اشاره 61
- آثار گریه 62
- آثار روانی گریه 64
- آثار معنوی و تربیتی گریه 66
- 1- نرم دلی و حق پذیری 66
- اشاره 66
- 2- بهترین وسیله تقرب به خداوند 67
- 3- زدودن جرم و گناه 72
- 1- بستر همدلی و ایجاد ارتباط دورنی 73
- آثار اجتماعی گریه 73
- 2- بهترین وسیله ابراز همدردی 74
- اشک در عزای امام حسین علیه السلام 75
- اشاره 76
- 1- تبیین حقیقت عاشورا به عنوان مظهر نبرد حق برضد باطل 76
- علل تشویق به گریه در عزای امام حسین علیه السلام 76
- 2- تبیین عظمت فاجعه عاشورا 79
- 3- مبارزه با تحریف قیام امام حسین علیه السلام 81
- 4- حفظ و گسترش روحیه حق طلبی و ظلم ستیزی 85
از امام صادق علیه السلام روایت شده است:
«مَا مِن شَیءٍ إِلَّا وَلَهُ کَیلٌ وَوَزنٌ إِلَّا الدُّمُوعُ فَإِنَّ القَطرَه تُطفِئُ بِحَاراً مِن نَارٍ فَإِذَا اغرَورَقَتِ العَینُ بِمَائِهَا لَم یَرهَق وَجهاً قَتَرٌ وَلَا ذِلَّه فَإِذَا فَاضَت حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَی النَّارِ وَلَو أَنَّ بَاکِیاً بَکَی فِی أُمَّه لَرُحِمُوا؛ (1) هر چیزی اندازه و وزنی دارد، (یعنی ارزشش به تناسب اندازه و وزن آن است) مگر گریه، که یک قطره از گریه، دریایی از آتش را خاموش می کند و اگر یک نفر برای امتی گریه کند آن امت مورد رحم قرار می گیرد».
مولوی شعری زیبا دراین باره دارد که می گوید:
به آب دیده چون جنّت توان یافت
روان شو چیز دیگر را چه پایی؟
که آب چشم با خون شهیدان
برابر می رود اندر روایی(2)
گریه نه تنها نزد خداوند بلکه نزد انسان ها نیز جرم و گناه را می زداید. وقتی عذرخواهی همراه با گریه و اشک باشد، بیش از هر چیز دیگری مؤثر است.
آثار اجتماعی گریه
1- بستر همدلی و ایجاد ارتباط دورنی
گریه، وسیله ارتباطی بسیار وسیع و قوی با دیگران است. تن و جسم انسان ها به هم ربطی ندارد؛ ولی دل های آدمیان راه های ارتباطی متعددی با هم دارند که یکی از آنان گریه است. گریه شاه کلیدی برای گشودن قفل دل های دیگران و راه ورود به گاوصندوق دل های آدمیان است و بسیاری از این شاه کلید برای رفتن به اندرون دل دیگران بهره می گیرند. به طور معمول برای ایجاد همدلی و ارتباط از زبان و استدلال استفاده
1- (1) کلینی رازی، کافی، ج 2، ص 481.
2- (2) دیوان شمس، ج 1، ص 558.