- مقدمه 1
- اشاره 2
- 3- اشک عاطفی و احساسی 5
- 2- اشک تدافعی 5
- 1- اشک عادی 5
- اشاره 7
- رابطه اشک و گریه 11
- گریه و دل 13
- اشاره 19
- انواع گریه 19
- گریه نیاز 20
- گریه ناز 21
- گریه درد 23
- انواع درد 25
- گریه غم 28
- گریه شکست 31
- گریه هراس 32
- گریه مظلومیت 35
- گریه دروغین 37
- گریه شفقت 38
- گریه تمساح 42
- گریه فراق 42
- گریه یاد 44
- گریه شادی 45
- گریه مهر 47
- گریه عشق 48
- گریه ندامت 50
- گریه حسرت 52
- گریه خشیت 53
- گریه خوب و گریه بد 54
- گریه در متون دینی 55
- اشاره 59
- کارکردهای گریه 59
- 3- تأثیرگذاری و جلب عواطف 60
- 2- بیان احساسات و ادراک درونی 60
- 1- ابراز و تأمین خواست و نیاز 60
- آثار و فواید گریه 61
- 5- محافظت از خود دربرابر خطرهای احتمالی 61
- اشاره 61
- آثار گریه 62
- آثار روانی گریه 64
- 1- نرم دلی و حق پذیری 66
- آثار معنوی و تربیتی گریه 66
- اشاره 66
- 2- بهترین وسیله تقرب به خداوند 67
- 3- زدودن جرم و گناه 72
- 1- بستر همدلی و ایجاد ارتباط دورنی 73
- آثار اجتماعی گریه 73
- 2- بهترین وسیله ابراز همدردی 74
- اشک در عزای امام حسین علیه السلام 75
- اشاره 76
- 1- تبیین حقیقت عاشورا به عنوان مظهر نبرد حق برضد باطل 76
- علل تشویق به گریه در عزای امام حسین علیه السلام 76
- 2- تبیین عظمت فاجعه عاشورا 79
- 3- مبارزه با تحریف قیام امام حسین علیه السلام 81
- 4- حفظ و گسترش روحیه حق طلبی و ظلم ستیزی 85
سعدی می گوید:
بنی آدم اعضای یکدیگرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی بدرد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بی غمی
نشاید که نامت نهند آدمی
دل صاف و پاک و وجدان بیدار همچون آیینه ای است که نور را می تاباند تا همه از آن بهره مند شوند، رنج و اندوه دیگران را نیز می تاباند تا همه از آن متأثر شوند:
زخیال «غم مردم» دل من می شکند.(1)
اشک در عزای امام حسین علیه السلام
بنابر روایاتی که از ائمه اطهار علیهم السلام رسیده است، اگر کسی برای مصائب امام حسین علیه السلام گریه کند و یا بگریاند، برای او حسنه نوشته می شود و حتی اگر خود را به حالت گریه در آورد، باز هم ثواب دارد.
در کتاب امالی صدوق روایتی از امام رضا علیه السلام نقل شده است که فرمود:
هر کس مصیبت های ما را یاد کند و بر آنچه بر ما رفته است، گریه کند، در روز قیامت با ما و در درجه ما است و هر کس مصیبت های ما را یاد کند و بگرید و بگریاند، چشمان او در روزی که چشم ها می گرید نخواهد گریست و هرکس در مجلسی که در آن به احیای امور ما می پردازد، بنشیند خداوند دلش را در روزی که دلها می میرد، نمی میراند.(2)
در روایت دیگری در کتاب کامل الزیارات آمده است:
در حضور امام صادق علیه السلام از امام حسین علیه السلام یاد کردیم. امام صادق علیه السلام گریه کرد و ما هم گریه کردیم. امام سرش را بلند کرد و
1- (1) سهیلی، مهدی، مجموعه شعر «چه کنم دلم از سنگ که نیست»، ص 76.
2- (2) مجلسی، بحار، ج 44، ص 278.