عدالت خواهی معلولان: همراهی با امام حسین (علیه السلام) صفحه 25

روایات پیامبر صلی اللّه علیه و آله و سلم آمده است که کسی که به عهد و پیمان وفا نکند دین ندارد. و عبارت «والمسلمون عند شروطهم» از پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و سلم بسیار مشهور است. یعنی مسلمانان هنگام عهد و پیمان شناخته می شوند. «اوفود بالعقود». (به پیمان ها وفا کنید). (مائده، 1) نیز از توصیه های مهم قرآنی است و قاعده برای بسیاری از معاهدات در اسلام می باشد.(1)

بالاخره در قرآن و هم در روایات بر پیمان و معاهده و میثاق مسلمانان تأکید فراوان شده است. اما با سیطره حاکمان فاسد در صدر اسلام به تدریج مردم وظایف و تعهدات اصیل خود را فراموش کردند. امام حسین علیه السلام بارها بر پیمان شکنی و عهد شکنی مردم و نخبگان اشاره کرد و آن را مذمت نمود.

در بعضی روایات نبوی و علوی وضعیت های عهد رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم و زمان امام علی علیه السلام تبیین شده است و وضع معلولان توصیف شده است. در اینجا چند سخن از پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و سلم و امام علی علیه السلام و امام حسن علیه السلام می آوریم.

سنت های نبوی

امام حسین علیه السلام وظایف مردم را بعضاً به صورت تعهدات مردم با رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم مطرح می کند. این تعهدات و پیمان ها که خود را موظف به اجرای آنها می دانند، در واقع همان التزام و تعهدهایی است که به صورت سنت ها و قوانین در قرآن و روایات به آنها اشاره شده است.

در قرآن کریم آمده که از بنی اسرائیل میثاق گرفتیم که شرک نورزند و به پدر و مادر، یتیمان و مستمندان نیکی کنند.(2)

نیز عقد ازدواج و عدالت و نفی ظلم(3) به عنوان میثاق هایی است که به عنوان سنت تاریخی و اجتماعی مطرح و معرفی شده اند.(4) سنت ها در حوادث تاریخی و اجتماعی، اجرای نظام اسباب و مسببات یا عمل و معلولات است. عالم جمادات، عالم نباتات، عالم جانواران و جهان انسان ها دارای نظام خاص است و حوادث تصادفی و بدون علت و دلیل اتفاق نمی افتد.(5)

تعهداتی که بر عهده مردم الزام آور است، در صورت عمل به آنها، نتایج مطلوب به دست می آید و اگر انجام ندهند، نتایج منفی به دست می آید. به عنوان نمونه قرآن می فرماید ان تتقو اللّه بجعل لکم فرقاناً.(6) یعنی اگر پرهیزگار باشید خداوند برای شما قدرت تمایز خوبی از بدی قرار می دهد.

1- . معجم مفردات الفاظ قرآن، ص363؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ص 1499-1500.
2- . سوره بقره، آیه 83.
3- . سوره بقره، آیه 124.
4- . سوره انفال، آیه 29.
5- . دانشنامه قرآن کریم، لیمن، ص 566-567؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ص 1221-1222.
6- . دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ص 1221-1222.