سیاهپوشی در سوگ ائمه نور علیهم السلام (ریشه های تاریخی، مبانی فقهی) صفحه 102

صاحب تنقیح المقال)، در رسالۀ مجمع الدرر فی مسائل اثنتی عشر، به نقل از شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، از اصبغ بن نباته نقل کرده است که می گوید: پس از شهادت مولا، وارد مسجد کوفه شدم و دیدم حسن و حسین (علیهما السّلام) سیاه پوشیده اند. (1)

7. در سوگ امام مجتبی (علیه السّلام)

ابن عساکر در تاریخ خویش (بخش مربوط به شرح حال امام مجتبی(علیه السّلام) (2) و حاکم نیشابوری در مستدرک (3)، با سند متصل از عایشه بنت سعد روایت کرده اند که:

حدّت نساء بنی هاشم علی حسن بن علی سنه.

یا:

حدّ نساء الحسن بن علی سنه.

یعنی : زنان بنی هاشم (و در روایت دیگر: زنان امام مجتبی) یک سال در سوگ آن حضرت حِداد کردند.

مفهوم واژۀ «حِداد» و لغات همخانوادۀ آن (اِحداد، حادّ، مُحِدّ، حَدَّت و اَحَدَّت ) را قبلاً در کلام لغویین مشاهده کردیم. دیدیم که به نوشتۀ مؤلف مجمع البحرین، تعبیر «حدّت المرأه علی زوجها...» زمانی به کار می رود که زن بر مرگ شوهر محزون باشد و لباسهای اندوه بر تن کند و زینت و آرایش را ترک نماید. نیز دیدیم که پاره ای از لغویین همچون ابن منظور در لسان العرب یا محمد بن ابی بکر رازی، حداد را

1- کلیشۀ رساله مزبور بخش مربوط به سیاهپوشی آن - در فصل دهم همین کتاب خواهد آمد.
2- ترجمه ... الأمام الحسن (علیه السّلام) من تاریخ مدینه دمشق لابن عساکر، تحقیق: شیخ محمد باقر محمودی (مؤسسه المحمودی للطباعه والنشر، بیروت 1400 - 1980) ص 228.
3- المستدرک علی الصحیحین للحاکم النیسابوری و بذیله: التلخیص للحافظ الذهبی (دار المعرفه، بیروت) 3/ 173.