سیاهپوشی در سوگ ائمه نور علیهم السلام (ریشه های تاریخی، مبانی فقهی) صفحه 120

به بصره مشهور و مضبوط تاریخ است.(1) از دلبستگی شدید وی به خامس آل عبا علا فوق سخن گفتیم؛ شخصیتی چون امام حسین (علیه السّلام) ام سلمه را مادر خویش می نامید (2) و او نیز متقابلاً آن حضرت را «فرزندم حسین» خطاب می کرد. (3)

چنین شخصیتی که عمری دراز را با پیامبر(صلّی الله علیه وآله) و اهل بیت وحی (علیهم السّلام) از نزدیک تماس داشت و طبعاً به احکام و مسائل شرعی نیک واقف بود، در سوگ سالار شهیدان (علیه السّلام) در مسجد پیامبر (صلّی الله علیه وآله) خیمۀ مدوّر سیاه زد و لباس مشکین پوشید.

ایضاح:

باید توجه داشت که در عصر پیامبر و ائمه(علیهم السّلام) موارد بسیاری پیش می آمد که حادثه ای فردی یا اجتماعی رخ می داد و بستگان و منسوبین آن بزرگواران (از زنان متدین پیامبر و ائمه گرفته تا مادران و خواهران و دختران ایشان) حکم شرعی مسائل مبتلابه را از حضرات معصومین (علیهم السّلام) جویا می شدند و آنان نیز به طرق

1- ر.ک، گزارش خواندنی امام صادق (علیه السّلام) از بحث أم سلمه با عایشه (الاحتجاج، ابو منصور احمد بن علی طبرسی، تعلیقات و ملاحظات: سید محمد باقر خرسان، دار النعمان، نجف 1386 - 1966، 1/ 244- 245). صدوق نیز در معانی الاخبار (تصحیح علی اکبر غفاری، دارالمعرفه، بیروت 1399فی، صص 375 - 376) نامۀ ام سلمه به عایشه را آورده که خواندنی است.
2- مرحوم سید هاشم بحرانی در مدینه المعاجز (قطع رحلی، چاپ سنگی، افست مکتبه المحمودی، تهران، بیتا) باب 3، معجزه 145، ص 243 می نویسد: ثاقب المناقب از امام باقر (علیه السّلام) نقل می کند: زمانی که امام حسین (علیه السّلام) عزم خروج به سوی عراق کرد، ام سلمه کس نزد وی فرستاد - ام سلمه مربّی امام حسین بود و امام حسین محبوبترین خلق نزد ام سلمه بود و رقّت قلبش برای وی از همه بیشتر بود... پس ام سلمه گفت: پسر عزیزم کجا می خواهی بروی؟ فرمود: مادر، ارادۀ خروج به سمت عراق را دارم... (و نیز برای حدیثی مشابه، ر.ک، الخرائج و الجرائح، قطب الدین راوندی، تحقیق و نشر: مؤسسه الامام المهدی (علیه السّلام)، مطبعه علمیه، قم، ذی حجه 1409ق، صص 253 - 254).
3- بحار، همان، 45/ 230: فقالت لقد قُتِلَ ابنی الحسین اللیله.