سیاهپوشی در سوگ ائمه نور علیهم السلام (ریشه های تاریخی، مبانی فقهی) صفحه 124

9. در سوگ محمد بن علی (نوادۀ ابن عباس)

اشاره

دینَوَری در الاخبار الطوال (1) می نویسد:

چون خبر وفات امام ( محمد بن علی ) به جمیع پیروان وی در شهرهای خراسان رسید به علامت حزن و اندوه در ماتم وی جامۀ سیاه پوشیدند، و نخستین کسی که جامۀ خویش سیاه کرد حریش همپیمان خزاعه بود. سپس قحطبه بن شبیب سیاه پوشید و سپس تمامی قوم چنین کردند، و در کل خراسان تعداد شیعیان فزونی یافت و امر آنان آشکار گشت.

توضیح :

محمد بن علی، نوادۀ عبد الله بن عباس مشهور، و پدر خلفای بنی عباس است. از سیاهپوشی عباسیان و رمز آن در فصلی جداگانه سخن خواهیم گفت. در اینجا باید خاطر نشان سازیم که تا زمان درگذشت محمد بن علی (124 ق) - که 5 سال پیش از قیام عباسیان رخ داد . بلکه تا مدتی پس از آن، صف بنی عباس از آل علی (علیه السّلام) جدا نشده و همگی - صورتاً - جناح واحدی را تشکیل می دادند که با عنوان کلّی «بنی هاشم» از آن یاد می شد. افزون بر این، خود محمد بن علی، وصی و جانشین ابوهاشم (فرزند محمد بن حنفیه) محسوب می گشت که از رجال شاخص آل علی (علیه السّلام) بود. همچنین، چنانکه خواهیم دید، چندی پس از این تاریخ یعنی در سال 127 که شخصیتهایی از بنی الحسین (علیه السّلام) و بنی الحسن (علیه السّلام) همراه ابراهیم و سفّاح و منصور (فرزندان محمد بن علی) در ابواء (واقع در اطراف مکه) گرد آمدند، قاطبۀ بنی عباس حاضر در جلسه با فرزند عبد الله محض (نوۀ امام مجتبی (علیه السّلام)) بیعت کردند و تا مدتی پس از آن نیز دُعات بنی عباس مردم را به بیعت با «الرضا من