سیاهپوشی در سوگ ائمه نور علیهم السلام (ریشه های تاریخی، مبانی فقهی) صفحه 127

4. تاریخ همچنین ثبت کرده است که عبدالله بن یحیی نیز زمانی که در سال 129 بر ضد امویان در یمن قیام کرد، جامۀ سیاه پوشید.

مجمل التواریخ و القصص» می نویسد: عبد الله بن یحیی بن زید الحسینی، که همزمان با قیام ابومسلم، در یمن قیام کرد و از فعالیتهای ابومسلم در شمال شرقی ایران خبر نداشت، «اتفاق را، همچنان کسوت سیاه ساختند و خود را طالب الحق نام نهاد».(1)

عبدالله نیز از کسانی است که در سال 130 ق به دست عمّال مروان - آخرین خلیفۀ اموی - به قتل رسید و صبح دولت عباسیان را ندید.

توضیح:

باید توجه داشت که سیاهپوشی مردم خراسان در سوگ زید و یحیی، ربطی به شعائر فرقۀ زیدیه ندارد.

یاران محمد بن عبد الله محض مشهور به نفس زکیّه (که زیدیّه وی را جانشین یحیی بن زید، و به اصطلاح، نخستین امام از تیرۀ بنی الحسن می شمرند) مُبَیِّضه یعنی سپید جامگان خوانده می شدند که، به رغم مُسَوِّده (2) (سیاه جامگان وابسته به منصور دوانقی)، لباس و پرچم سپید داشتند.(3) پس از آن نیز، شعار زیدیان

1- مجمل التواریخ و القصص، تصحیح محمد تقی بهار، همان، ص 317. مجمل التواریخ و القصص، عبدالله بن یحیی را (ظاهراً به اشتباه نوۀ زید و حسینی و علوی خوانده است، ولی دیگر مورخان همچون ابن اثیر (الکامل، همان، 5 / 373 ) و مسعودی (مروج الذهب، همان، 3/ 242) وی را حضرمی وکندی شمرده اند که با عنوان طالب الحق بر امویان خروج کرد.
2- در کتاب مقاتل الطالبیین کراراً از قشون بنی عباس و عمال آنان با عنوان «مسوّده» یاد شده است. فی المثل، ابراهیم - برادر محمد نفس زکیّه - پس از آنکه خبر قتل برادرش به دست منصور را شنید گفت: «اللهمّ انک تعلم أنّ محمداً انما خرج غضباً لک و نفیاً لهذه المسوّده» (همان، 342).
3- ر.ک، الوافی، فیض کاشانی (منشورات مکتبه الامام امیرالمؤمنین (علیه السّلام) العامه، اصفهان 1406 ق) 2/ 159 -160، و نیز قسمتهای مختلف مقاتل الطالبیین. شعر شیوای أبوالعلای سروی نیز در باب رایت سپید علویان و شعار سیاه عباسیان خواندنی است > مناقب آل ابی طالب، ابن شهر آشوب، همان، 3/ 300- 301.