سیاهپوشی در سوگ ائمه نور علیهم السلام (ریشه های تاریخی، مبانی فقهی) صفحه 70

از سیاهپوشی خاندان نبوت (علیهم السّلام) و دوستان آن در عزای شهدای آل الله در فصل بعد بتفصیل سخن خواهیم گفت. برای آشنایی بیشتر با رسم سیاهپوشی عرب در ایام عزا، توجه به مفهوم سه واژه «مِثلاه»، «حِداد» و «سِلاب» (و لغات همخانوادۀ آنها خالی از فایدت نیست.

الف - مِئلاه، مَآلی

ماَلی (جمع مئلاه) پارچه هایی است که زنان عرب هنگام نوحه سرایی در دست گرفته و هنگام کوبیدن دستها بر سر و روی، آن را حرکت می دهند و یا با آن به میّت اشاره می کنند.(1) لُبَید، شاعر مشهور عرب، در وصف ابر و غرّش آن می گوید:

کأنّ مُصَفَّحاتٍ فی ذُراه

و اَنواحاً علیهنّ المآلی (2)

یعنی: گویی بر بالای آن، زنهایی نشسته اند که به رسم عزا - دستها را به هم می کوبند و در حالیکه مآلی با خویش (یا برخویش) دارند نوحه سرایی می کنند.

نکتۀ قابل توجه آن است که این پارچه ها به رنگ سیاه بوده است. ابن ابی الحدید می نویسد: المآلی خِرَقٌ سودٌ یحملها النوائح و یَسِرْنَ بها بأیدیهنّ عنداللَّطْم ( مآلی پارچه های سیاهی است که زنان نوحه گر همراه خویش حمل می کنند و زمانی که با دست بر سر و روی می کوبند، آنها را حرکت می دهند). (3)

1- المآلی جمع مئلاه، بوزن سِعلاه، ... هی خرقه النائحه (النهایه فی غریب الحدیث والأثر، ابن اثیر، تحقیق: محمود محمد طناخی، افست مؤسسۀ مطبوعاتی اسماعیلیان، طبع چهارم، قم 1364 ش، 4/ 290). المئلاه .. خرقهٌ تمسکها المرأه عند النوح، و الجمع: المآلی (لسان العرب، ابن منظور، نسقه و علق علیه و وضع فهارسه: علی شیری، دار احیاء التراث العربی، بیروت 1408 - 1988، 1/ 195). المئلاه جمع مال: الخرقه التی تمسکها المرأه عند النوح و تشیربها (المنجد، ذیل «ألا»).
2- لسان العرب، همان، همانجا.
3- شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم (دار احیاء التراث العربی، طبع 2، بیروت 1387 - 1967) 12/ 39.