سیاهپوشی در سوگ ائمه نور علیهم السلام (ریشه های تاریخی، مبانی فقهی) صفحه 78

صفحه 78

و نیز گوید:

فَعَلی جَمیعِ بَنیِ الْهُدی أنْ یَلْبَسُوا

فی یوم مَصْرَعِهِ ثیابَ حِداد(1)

شواهد ادبی فوق که همه، سرودۀ ادیبان لغت شناس و تازی سُراست - بخوبی نشان می دهد که فرهنگ و ادب عربی، در طول تاریخ، جامۀ سیاه را ثوب حداد و لباس عزا می شناخته است.

لغت شناسان، «حَدَّتْ» و «اَحَدّتْ» را با «تَسَلَّبَتْ»، مرادف و هم معنی شمرده اند. ببینیم «تَسَلُّب» و لغات همخانوادۀ آن در زبان عربی به چه معناست و رابطۀ آن با سیاهپوشی چیست؟

پ - سِلاب، سُلُب، تَسَلُّب، مُسَلِّب، متسلّب

سِلاب، که جمع آن سُلُب می شود، جامۀ سیاهی است که در عزا و ماتم به کار می رود و به قول برخی از لغویّین، پارچه یا لباس سیاهی است که زنان عزادار سر خود را با آن می پوشانند. تسلّب (یا تسلیب) نیز از همین مادّه، و به معنی پوشیدن جامه های مشگین عزا (سُلُب) است. به اظهارات لغت شناسان چیره دست و کهن در این زمینه توجه کنید:

خلیل بن احمد، ادیب و لغت شناس مشهور شیعی در قرن 2 هجری، تسلب و إحداد را هم معنی می شمارد: «إمرأه مسلّب: سَلَّبَت علی زوجها او غیره، ای مُحِدّ». (2) اسحاق فارابی (متوفی 350) می نویسد: «السَّلاب: واحد السُّلُب،


1- ادب الطف ...، همان، 10/ 7 . ابو فرح بن میسره نیز در رثای صاحب بن عبّاد می گوید: فقل للدهر انت اُصِبْتَ فَالْبَسْ * بِرَغْمِک دُونَنا ثَوْبَیْ حِداد (یتیمه الدهر ... ، ثعالبی، تحقیق: محمد محیی الدین عبدالحمید، همان، 3/ 280).
2- کتاب العین، ابو عبدالرحمن خلیل بن احمد فراهیدی، تحقیق: دکتر مهدی مخزومی و دکتر ابراهیم سأمرائی (افست منشورات دارالهجره، قم 1405 ق) 7/ 261: نیز ر.ک: ترتیب کتاب العین للخلیل، اعداد و تقدیم و تعلیق: شیخ محمد حسن بکائی (مؤسسه النشر الأسلامی التابعه لجماعه المدرسین بقم المقدسه، محرم 1414) ص 382.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه